Parlementen in de Europese lidstaten dreigen in belangrijke mate hun zeggenschap te verliezen op gebied van economisch en sociaal beleid als nieuwe voorstellen om de crisis aan te pakken worden aangenomen. Corporate Europe Observatory schreef een onderzoeksrapport ('Corporate EUtopia') over deze voorstellen die waarschijnlijk in 2011 van kracht zullen worden. Het zal resulteren in verlies aan democratische verantwoording en van maatschappelijke invloed. Corporate EUtopia bekijkt ook de rol van grote Europese ondernemingen bij het tot standkomen van deze economische agenda.  

 

Volgens Corporate Europe Observatory kan er in 2011 een drastische koerswijziging optreden in de geschiedenis van de Europese Unie. In een nieuw rapport [1] legt ze uit dat de Europese Commissie en de Europese Raad de 'eurocrisis' misbruiken om meer macht naar zich toe te trekken over welvaartskwesties zoals sociale uitkeringen en lonen. Het voorstel dat nu op tafel ligt, gaat uit van een sociale en economische agenda op basis van ondernemersbelangen, een agenda die door een nieuwe technocratische procedure zeer moeilijk boven water is te krijgen, laat staan te beïnvloeden. De parlementen in de lidstaten zullen een groot deel van hun zeggenschap over het economische en sociale beleid verliezen.

Invoering van deze agenda betekent het van bovenaf opleggen van een "stille revolutie" [2] zonder enig werkelijk debat of maatschappelijke deelname. De voorgestelde wijzigingen, waaronder een aantal regels over 'economisch beheer', worden verwelkomd door de belangrijkste Europese lobbygroepen voor ondernemers. Zij zien dat de eisen die ze steeds hebben gesteld hierin zijn opgenomen. Zoals een nieuwe procedure om "macroeconomische onevenwichtigheden te corrigeren" die het mogelijk maakt om op Europees niveau te beslissen over loonniveau's en sociale dienstbudgetten in de afzonderlijke lidstaten [3].

Andere voorgestelde maatregelen zijn de introductie van een Europees Semester om nationale budgetten in de gaten te houden [4], nieuwe harde maatregelen om de lidstaten te houden aan het 'Groei en Stabiliteits Pact' en maatregelen om lidstaten te dwingen hun schulden te verminderen.

De lidstaten krijgen grote economische sankties opgelegd zodra ze niet houden aan de 'economische kuren' die de Commissie en de Raad aanbevelen. Onder de sankties vallen boetes voor landen binnen de eurozone en het terugtrekken van fondsen uit landen die niet tot die zone behoren.

De ondernemers hopen dat de nieuwe regels de bedrijfsvriendelijke EU2020-strategie [5] zal aanvullen met sterke dwangmaatregelen. Ondanks het grote belang ervan, heeft deze "stille revolutie" tot nu toe weinig aandacht gekregen van een breder publiek. Het is noodzakelijk dat hierover op korte termijn een demokratisch debat in de EU wordt gevoerd. Het moet ook gaan over alternatieven voor het stringente neoliberale model van het 'economische beheer' dat nu door de Commissie en de Raad wordt gepushed. Daarnaast is er een brede sociale strijd nodig om die alternatieven te realiseren.

Het Europese Parlement zal in april dit jaar debatteren over het voorstel en in juni 2011 zal het zich daarover definitef uitspreken [6].

Meer lezen:
- “An economic governance system for Europe's long-term needs,” Committee: Economic and Monetary Affairs (EP), 13 januari 2011.
- “Different takes on Member States' handling of Eurozone crisis ,” European Council, 19 januari 2011
- “Conclusions of European Council summit 16 and 17 december 2010,” European Council, december 2010.
- “Controlling the Commission’s use of implementing powers ,” EP, 16 december 2010.

Noten:
[1] "Corporate EUtopia - How new economic governance measures challenge democracy," CEO, 19 januari 2011
[2] Commissie-voorzitter heeft zich op 18 juni 2010 in die zin uitgelaten, zie: deze video
[3] Het gaat om een "nieuw vroegtijdig waarschuwingssysteem dat de Commissie in staat stelt in te grijpen wanneer lidstaten tekenen vertonen van 'macroeconomische onevenwichtigheden'" Zie: "Reinforcing economic policy coordination", European Commission, COM (2010) 250 final, 12 mei 2010
[4] Het Europese Semester begon op woensdag 12 januari 2011. Zie daarvoor: "European Commission, COM (2010) 367/2, page 11-14"
[5] Meer over EU2020, de economische strategie van de EU:
- "Nieuw EU handelsbeleid vergroot armoede in ontwikkelingslanden en versterkt crisis," Global Europe, Voor Wie? 24 november 2010
- "De 'Europa 2020'-strategie (voor duurzame groei en banen): big business as usual," Global Europe, Voor Wie?, 25 maart 2010
[6] Illustrerend is de 'massage' van Trichet (ECB) aan de Europarlementariers in Buitenhof van 23 januari. Hij roept ze op om samen met de Raad de voorstellen goed te keuren zodat de nationale belangen in de lidstaten worden verzwakt. Hij vindt overigens de voorstellen van de Commissie nog te slap...

Bronnen:
- "Corporate Europe Observatory - Exposing the power of corporate lobbying in the EU," 19 januari 2011
- "EU’s Silent Revolution in Economic Governance Undermines Democratic Control," CEO, 19 januari 2011
- “EU’s Silent Revolution in Economic Governance Undermines Democratic Control,” Ethical Markets, 19 januari 2011