Van 20 tot 25 januari wordt het 7e Wereld Sociaal Forum (WSF) gehouden in Nairobi, Kenia.

 

Vorig jaar waren er drie decentrale WSF's (in Caracas (Venezuela), Bamako (Mali) en Karachi (Pakistan) (zie: http://www.wsf2006.org/). Nu is er dus weer een centrale.

Onderstaand artikel is van Onyango Oloo, coördinator van het Keniaans Sociaal Forum. Het originele stuk is hier te vinden

Sociale bewegingen vast van plan hun aanwezigheid op het WSF door te drukken

Sociale bewegingen in Kenia "willen zien dat het WSF omgevormd wordt in een ruimte om zich te organiseren en mobiliseren tegen de smerige krachten van internationaal financieringskapitaal, neoliberalisme en al hun lokale neokoloniale en tussenhandels-collaborateurs," schrijft Onyango Oloo. Of dit ook zal lukken, is een praktische kwestie die komende januari uitgetest zal kunnen worden.

De klok tikt. Met nauwelijks nog een maand te gaan voordat het 6e Wereld Sociaal Forum (WSF) begint, zetten sociale bewegingen in Afrika en elders op de wereld een tandje bij om hun aanwezigheid kenbaar te maken in de Keniaanse hoofdstad waar het jaarlijkse evenement gepland is van 20 tot 25 januari.

Er is zeker een vlaag activiteiten te zien in het gastland zelf. Einde november kwam een bonte verzameling organisaties en bewegingen bijeen die verschillende minderheden en veehoedersgroepen vertegenwoordigden, in het Kenyatta International Conference Centre om de week van de veehoeders te vieren. Anders dan bij vorige keren, was de versie van 2006 speciaal gewijd aan het opbouwen van steun en mobiliseren voor het WSF. Ontevreden met hun stereotiepe beeld als culturele artefacten, gebruikt om buitenlandse valuta op te trommelen uit het toerisme, besloten de Maasai, Samburu, Turkana, Rendille, Pokot, Yiaku, Njemps, Ogiek, El Molo en andere gemarginaliseerde groepen (velen onder hen uit het historisch verwaarloosde en systematisch verarmde Noorden van Kenia) dat ze de ruimte die het WSF bood zouden gebruiken om thema's naar voren te brengen die voor hun leven veel belangrijker zijn.

Onder die thema's bevinden zich de land-wetten uit koloniale tijd en beleid dat hun gemeenschappen heeft onteigend; het effect van mijnbouw en ontginning op milieu en leefomstandigheden; discriminerend beleid door achtereenvolgende regeringen dat zorgde voor de koppige instandhouding van prekoloniale armoede en onderontwikkeling; de arrogante veronachtzaming van zorgen die opgeworpen werden door (bijvoorbeeld) Samburu vrouwen die jarenlang verkracht werden door Britse soldaten die daar militaire oefeningen hielden; voorstellen voor het beëindigen van conflicten en het creëren van omstandigheden voor duurzame groei; de rol van jongeren; aanhoudende spanningen met binnentrekkend boeren en inheemse Keniaanse tussenhandelaar-zakenmannen die duizenden hectares land innemen terwijl de veehoeders en minderheden het doelwit zijn van staatsterreur, ontruimingen en aanklachten, en andere gerelateerde zorgen.

Het WSF 2007 zou ook kunnen dienen als gelegenheid om recente overwinningen te vieren van sommige gemarginaliseerde groepen. Zo haalden de San in Botswana de voorpagina's in de hele wereld nadat in december 2006 een rechtbank oordeelde dat ze gelijk hadden in hun klacht dat ze onrechtmatig van hun voorouderlijk land gedwongen waren door de regering en dat ze het recht hadden om terug te keren naar hun woonplek in de Kalahari woestijn. Met dat besluit hijgend in de nek, besloot een andere rechtbank, dit keer in Kenia, dat de Njemps minderheid het recht had op een eigen parlementaire vertegenwoordiger, gezien de jaren van uitsluiting en marginalisatie door de achtereenvolgende Keniaanse regeringen, zowel in de koloniale tijd als daarna.

De andere zijde van de medaille is dat de leden van de Digo-gemeenschap aan de kust van Kenia ziedend zijn nadat een hooggerechtshof uitspraak deed in het voordeel van mijnbouwbedrijf Tiomin (gevestigd in Toronto) en tegen zeven lokale boeren die weigerden te accepteren dat ze slechts een schamele compensatie zouden krijgen van het bedrijf voor het verplaatsen van leden van de gemeenschap van een plek waar titanium ontgonnen moet worden. De rechtbank oordeelde ook dat de Keniaanse regering door mag gaan met het verdrijven van alle boeren die zich tegen de compensatie keren. De Tiomin-zaak vormt een baken die geleid heeft tot nationale en internationale coalities en solidariteitscampagnes die activisten uit Kenia, Canada, de VS, Italië en andere delen van de wereld verenigt.

Ook de Yiaku-mensen zijn zeer actief geweest met plannen voor het World Social Forum 2007. Ze hebben tenminste twee vertegenwoordigers in het Organiserend Comité en zijn actief binnen de Sociale Mobilisatie Commissie.

Zij hebben een unieke zaak op het gebied van culturele overleving: in de jaren 1930 werden ze gedwongen geassimileerd in de grotere Maasai-groep en gedurende tientallen jaren zijn ze hun taal kwijtgeraakt zodat nu nog maar tien mensen (meest bejaarden) in de Yiaku-taal kunnen communiceren. Momenteel zijn ze weggestopt in het binnenste van het Mukogodo-woud aan de rand van Nanyuki-stad in het district Laikipia in centraal Kenia. Maar in hun vastbeslotenheid om te blijven vechten voor zelfbeschikking, hebben ze zich verenigd met andere gemarginaliseerde en met uitsterven bedreigde volken in Afrika en in de wereld en ze zullen ongetwijfeld indrukwekkende getuigenissen delen tijdens het evenement in januari.

Bewoners van de zogenaamde “mitaa ya mabanda” of informele nederzettingen in Kenia - van de uitdijende krottenwijken van Kibera en Mathare tot de minder bekende Huruma, Korogoacho, Mukuru, Konedel, Chaani en andere sloppenwijken, zitten midden in het gebeuren. Het Kutoka netwerk werkt nauw samen met deze gemeenschappen om te zorgen voor een massale aanwezigheid van bewoners van deze wijken op het WSF 2007. Een van de hoogtepunten van hun activiteiten zal een marathon zijn die z'n weg slingert van de krotten van Nairobi naar het historische Uhuru Park, de plek waar de openings- en sluitingsceremonies gehouden zullen worden.

Straatventers, die de meest recente slachtoffers zijn van gemeentelijke bestuur en staatsterreur in de Keniaanse hoofdstad, organiseren zich ook om deel te nemen. Ten dele doen ze dit om de beeldvorming van de media tegen te gaan dat ze niet meer zijn dan een stel boeven die samenwerken met georganiseerde criminelen om het zakencentrum van Nairobi onveilig te maken.

Vrouwen in Afrika en over de wereld zijn druk bezig om hun aanwezigheid op het WSF 2007 te organiseren in samenwerking met het in Nairobi gebaseerde FEMNET en de in Kampala gevestigde AWEPON, waarbij ze heel bewust aanhaken bij vergaderingen als de Feministische Dialogen om een effectieve deelname door vrouwen te verzekeren.

De Keniaanse vakbeweging betrad het WSF-proces tamelijk laat in september 2006 en vond zijn weg na wat struikelingen. Eerst was er een grote strijd rond de term "recht op fatsoenlijk werk" dat ingevoegd werd in de centrale richtlijnen van het WSF 2007, omdat wat WSF-veteranen bezwaar hadden tegen het invoeren van een specifieke campagne van de ILO in een breed platform zoals het WSF. Uiteindelijk werd er een compromis bereikt en werd de term overgenomen na hevige discussies achter de schermen.

Meer recentelijk werd op een persconferentie die georganiseerd was door de leiding van de Keniaanse vakbeweging, onterechte beschuldigingen aan het secretariaat van het WSF 2007 geuit, die kwaad bloed zetten, maar wat ook weer weggepoets werden na een persoonlijke ontmoeting tussen de twee kampen.

Zelfs al voor de aankomst van COTU (de Keniaanse Vakbondsfederatie) op de WSF-scene, waren arbeiders en hun problematiek terdege deel van het WSF-proces met Zuid Afrika's COSATU als lid van de Internationale Raad van het WSF en OATUU (Organisatie van Afrikaanse Vakbonds Eenheid, vert.)-leider Hassan Sunmonu een van de meest bekende aanwezigen op bijeenkomsten van het Afrikaans Sociaal Forum. Elders op de wereld zijn organisaties als de Canadese Canadian Labour Congress en andere vakbondsgroepen al vanaf het begin ondersteuners van het WSF-proces.

In Kenia hebben organisaties als de Kenia Human Rights Commission (KHRC) lange tijd gewerkt aan het naar voren brengen van de problematiek rond export processing zones (EPZ), loonslaven en werkers op bloemenfarms. De KHRC heeft onlangs een internationaal forum georganiseerd voor vakbondsactivisten uit Thailand, Indonesië, Zuid-Afrika, Uganda, Tanzania, Kenia en andere delen van de wereld, om te praten over de thema's die arbeiders naar het WSF 2007 zouden willen brengen.

De Kenya Land Alliance, een van de oprichtende leden van het Keniaans Sociaal Forum en lid van het WSF 2007 Organiserings Comité, heeft het afgelopen jaar boeren, krakers, vissers, veehoeders en andere mensen uit het platteland gemobiliseerd om hun problematiek betreffende land en levensonderhoud naar het WSF te brengen. De KLA heeft materieel en anderszins regionale forums ondersteund, zoals het Coast Social Forum en het Central Social Forum.

Andere dynamische organismes in het Organiserend Comité van het WSF 2007, zoals het Shelter Forum, Citizens Assembly en Haki Jamii hebben ontheemden gemobiliseerd, stedelijke bewoners, armen, jongeren etc. opdat ze sociale en economische problemen verwoorden en alternatieven suggereren.

Op wereldschaal heeft de World Assembly of Social Movements een serie bijeenkomsten en uitwisselingen gehouden over hoe de WSF-ruimte het best benut kan worden om sociale bewegingen te versterken. Op continentaal niveau, zijn de Khanya College uit Zuid Afrika en de pas gevormde Sankara Centre voor Social Movements in Kenia vastbesloten om ervoor te zorgen dat WSF 2007 een gelegenheid zal zijn om te netwerken en gezamenlijke acties te ontwerpen met andere sociale bewegingen in de wereld.

In dezelfde sfeer zal een initiatief dat voortkomt uit Azië en Afrika prominent aanwezig zijn op de WSF-bijeenkomst in Nairobi, als activisten uit die twee enorme continenten elementen zullen definiëren voor Aziatisch-Afrikaanse solidariteit. Eenzelfde proces is in ontwikkeling met Latijns Amerika en Afrika.

Op het formele organiserende niveau zijn al deze initiatieven, ontmoetingen en voorstellen geconcretiseerd in een besluit van de Internationale Raad van het WSF (ondersteund door het lokale organiserende comité en het Afrikaans Sociaal Forum) om de vierde dag van het WSF-evenement (24 januari) te besteden aan het bestendigen van gezamenlijke acties en campagnes, gedeeltelijk om voortdurende kritiek en waarnemingen het hoofd te bieden dat na verloop van jaren het WSF weinig meer voorstelt dan een praatgebeuren.

Met nog maar enkele weken te gaan voor het WSF 2007-evenement plaatsvindt, is duidelijk dat het WSF-proces zelf ideologisch betwist terrein is. Sommige meer activistische types strijden ervoor dat het WSF-evenement verder komt dan hun beeld van een jaarlijkse jamboree van NGO's met hun usual hoge pieten suspects die van het ene seminar naar de andere workshop fladderen voordat ze terugvliegen naar hun veilige civil society nestjes.

Sociale bewegingen, waaronder tientallen in Kenia, willen zien dat het WSF omgevormd wordt in een ruimte om zich te organiseren en mobiliseren tegen de smerige krachten van internationaal financieringskapitaal, neoliberalisme en al hun lokale neokoloniale en tussenhandel-collaborateurs.

Of dit gerealiseerd kan worden is een praktische kwestie die komende januari in Nairobi uitgetest zal worden.

(Onyango Oloo is Nationale Coördinator van het Keniaans Sociaal Forum. Hij schrijft hier op persoonlijke titel. Reacties naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. of online naar www.pambazuka.org)

Website WSF: http://www.wsf2007.org/ en praktisch voor het programma: http://www.wsfprocess.net/