Bertha Zúniga Cáceres deed vandaag aangifte bij het Openbaar Ministerie, tegen de Nederlandse ontwikkelingsbank FMO. De dochter van de in maart 2016 vermoorde Goldman Environmental Prize Winnaar Berta Cáceres Flores, verzoekt het OM een strafrechtelijk onderzoek te starten naar medeplichtigheid van FMO en haar bestuurders aan geweld, corruptie, geldverduistering en witwassen in het kader van de ontwikkeling van de Agua Zarca-dam in Honduras.

(Bron: Opinie - Global Justice Association, Dewereldmorgen.be)

Moord Berta Cáceres en rol van staatsbank FMO

De Nederlandse staatsbank FMO heeft tussen februari 2014 en maart 2016 miljoenen geleend aan een Hondurees bouwbedrijf. Voormalig CEO van dit bedrijf, David Castillo, kreeg in juni dit jaar 22 jaar celstraf voor zijn rol in de moord op mensenrechtenactiviste Berta Cáceres. Zij verzette zich tegen de bouw van een dam op inheems grondgebied, waarvoor de financiering bedoeld was.

De dochter van Cáceres Flores, Berta Zúñiga Cáceres is deze week in Nederland om strafrechtelijk aangifte te doen tegen FMO. Zij stelt dat FMO ondanks herhaalde waarschuwingen van buitenaf het bouwbedrijf DESA financieel bleef ondersteunen en dat een aanzienlijk deel van de ontwikkelingsfinanciering voor het project naar derden is weggesluisd. Zúñiga Cáceres wordt in Nederland bijgestaan door advocatenkantoor Global Justice Association (GJA) in Amsterdam.

Negeren van waarschuwingssignalen

Zúñiga Cáceres: “Ten tijde van de financiering van de FMO hadden mijn moeder en verschillende ngo’s de FMO al gewaarschuwd dat het bedrijf waarin het wilde investeren een boevenbende was. Dat er geweld werd gepleegd tegen de inheemse Lenca-bevolking en dat die geen toestemming hadden gegeven. Dat was ook een reden voor andere geïnteresseerde investeerders om af te haken.

FMO besloot echter door te gaan. De directeur van de FMO verklaarde ondertussen in interviews dat de FMO projecten nagenoeg nooit verlaat als ze eenmaal zijn gestart. Dit maakte de beslissing van FMO om mee te doen nog pijnlijker, na al die waarschuwingen van mijn moeder.”

“Door het negeren van lokale stemmen in een al precaire situatie”, beargumenteert mensenrechten- onderzoeker van GJA Floor Knoote, “heeft FMO niet alleen haar eigen mensenrechtenbeleid en het beleid van de ministeries waar zij aan rapporteert geschonden, maar is zij naar onze mening ook medeplichtig aan het geweld en de corruptie die na de financiering hebben plaatsgevonden.”

Emblematische zaak

De zaak-Berta Cáceres is op meerdere manieren emblematisch. Ten eerste omdat Cáceres wereldwijd zeer bekend was door haar werk. Zo won zij in 2015 de prestigieuze Goldman Environmental Prize, heeft zij sinds juni 2022 een heldenstatus verkregen in Honduras, zal zij daar op een bankbiljet komen te staan en is er onlangs een memorial voor haar in een park in Barcelona geplaatst.

Ten tweede is de zaak uitstekend gedocumenteerd en biedt daarom een uniek inzicht in de directe link tussen het geweld rondom de dam en de betrokken internationale banken. Twee dagen voordat Cáceres werd vermoord, stelden de betrokken ontwikkelingsbanken bijvoorbeeld 1,7 miljoen dollar ter beschikking aan een schaduwbedrijf van David Castillo.

Ron Rosenhart, jurist bij GJA licht toe: “De zaak Berta Cáceres toont onder meer aan dat FMO verweven is met een netwerk van machtige Hondurese zakenlui die in eigen land gelinkt worden aan dubieuze praktijken. De vraag die FMO zich zou moeten stellen, is of deze nauwe band te verenigen is met de ideologische doelen die zij claimt na te streven.”

Belang van een onderzoek door OM

De Nederlandse Staat houdt 51 procent van de aandelen in FMO en de bank legt verantwoording af aan de ministeries van Buitenlandse Zaken en Financiën, waardoor er een publiek belang is bij een onderzoek naar strafbare gedragingen van FMO en haar bestuur omtrent de beslissing om het Agua Zarca-project te financieren. Wout Albers, advocaat van GJA, dringt bij het OM daarom aan om een onderzoek te starten. “De betrokkenheid van FMO reikt veel verder dan tot nu toe is aangenomen en er zijn zeer veel open eindjes die zowel de Nederlandse, Panamese alswel Hondurese justitie zullen moeten onderzoeken.”

Zie het interview met Berta Zúñiga Cáceres in Brussel van 9 april 2017: “Wij zetten de strijd van Berta Cáceres verder” en de artikels in het Dossier Honduras.

Foto: angelamcave, Flickr / CC BY 2.0