Invisible Workers (onzichtbare arbeiders) is een onderzoeksproject van Lighthouse Reports, Der Spiegel, Mediapart, en The Guardian. The Guardian richtte de blik op de toestand in de Nederlandse vleessector.

(Illustratie van website lighthouse reports)

Euronews maakte een twintig minuten durende rapportage over het project


Met een bijbehorende tekst.

De focus ligt op de arbeidsomstandigheden in de groente en fruitteelt in Zuid-Europa, waar migrantenarbeiders, soms ongedocumenteerd, onder erbarmelijke omstandigheden werk verrichten.

Maar the Guardian koos afgelopen maandag voor een andere invalshoek: de Nederlandse vleesindustrie. Het verslag is ontluisterend.

De kop van het artikel: 'I feel worthless': workers tell of gruelling life in Dutch meat plants' (Ik voel me waardeloos': arbeiders vertellen over het slopende leven in Nederlandse vleesfabrieken) met als onderkop:
The Netherlands is a food powerhouse but its dark underbelly has been exposed by Covid-19, say unions (Nederland is een superproducent van voedsel, maar zijn duistere onderbuik is blootgelegd door Covid-19, zeggen de vakbonden.)

Het stuk beschrijft hoe de omstandigheden zijn in de slachthuizen, met als voorbeeld Van Rooi Meat in Helmond. Daar werken hoofdzakelijk Polen en Roemenen via uitzendbureaus. Het onderzoek van the Guardian met  Lighthouse Report, waarbij tientallen arbeiders bij het bedrijf werden gesproken, onthult “intimidatie en gruwelijke omstandigheden op de werkvloer" (intimidation and gruelling conditions on the factory floor).

Nederland is de grootste exporteur van vlees in de EU, en naar schatting tachtig procent van de arbeiders in de bedrijfstak is via uitzendbureaus afkomstig uit Oost Europa.
Volgens de in het stuk geciteerde medewerker van de FNV John Klijn worden ze als ‘tweederangs werkers’ behandeld en zorgen de tijdelijke contracten en gebrekkige regulering ervoor dat de bedrijven alle regels kunnen ontduiken.

In het verslag is sprake van regelrechte mishandeling van arbeiders, die soms gedwongen worden 12 uur te werken. Een van de geïnterviewden beschrijft dat hij door Nederlandse opzichters lichamelijk aangerand werd (physically pushed and grabbed) en een collega gedwongen werd op de knieën te gaan, met een formulier met verzoek om te kunnen vertrekken in zijn mond.

De coronacrisis heeft de arbeidsomstandigheden uiteraard nog verder verslechterd en arbeiders kunnen moeilijk of onmogelijk eisen stellen om hun eigen veiligheid te verzekeren. Er zijn gevallen bekend dat arbeiders gedwongen werden om formulieren over corona-omstandigheden naar wens van het bedrijf in te vullen. in Duitsland, waar vergelijkbare misstanden heersen, is besloten dat de rol van uitzendbureaus uitgefaseerd zou moeten worden. in Nederland is nog geen sprake van dergelijke druk, en het is kenmerkend dat de berichtgeving over de wantoestanden uit het buitenland moet komen.

Het bedrijf zelf ontkent alle misstanden en vindt dat alles er prima geregeld is. Lees het stuk in The Guardian hier.