Oef! De laatste ontwikkelingen in de aanloop naar de komende WTO-top.
De Algemene Raad keurde afgelopen vrijdag 2 december de ontwerptekst goed die naar Hong Kong zal worden gestuurd om daar als basis te dienen voor de besprekingen. De omkering van het GATS-akkoord die voorgesteld werd in een bijlage is tussen haakjes geplaatst.


door 11.11.11 dinsdag 6 dec. 2005 at 11:17 AM

Op zaterdag 26 november legde WTO Directeur-generaal Pascal Lamy zijn ontwerptekst voor de slotverklaring van de WTO ministerconferentie voor aan de Algemene Raad (de Algemene Raad bestaat uit de ambassadeurs van de WTO-leden in Geneve). Hij deed dit samen met de voorzitter van de Algemene Raad, de Keniaanse Ambassadrice, Amina Mohamed.

Hoewel de tekst geen verrassingen bevatte, kreeg hij toch veel kritiek:
- er was geen evenwicht tussen de drie belangrijkste dossiers: landbouw, diensten en NAMA (niet-landbouw producten); voor landbouw en NAMA bestond de bijlage uit een verslag over de stand van zaken; voor diensten bestond de bijlage uit een voorstel om nieuwe onderhandelingsmethodes in te voeren die de flexibiliteit van GATS zouden uithollen (zie vorige laatste ontwikkelingen)
- de verslagen van de voorzitters van de onderhandelingsgroepen over NAMA en Landbouw bevatten hun visies op de stand van zaken voor die themas; verschillende leden waren het niet eens met hun voorstelling van zaken;
- verschillende leden vroegen zich af wat het zou betekenen als de ministers in Hong Kong de voorgestelde tekst mét deze verslagen in bijlage zouden goedkeuren: dat zij de zienswijze van de verslaggevers zouden delen?
- de paragrafen in de ontwerpslotverklaring over NAMA en landbouw namen enkel nota van de verslagen, en gaven te weinig aanduiding over welke vooruitgang er in de onderhandelingen was gemaakt sinds het tussentijdse akkoord van 2004
- de tekst in de GATS-bijlage was niet goedgekeurd door de leden en toch werd dit niet vermeld in de ontwerpverklaring.
- de paragraaf over katoen was te zwak,

In de week die volgende er is dus toch nog zeer druk onderhandeld in Geneve en allerlei formules, vooral in zogenaamde Green Rooms (exclusieve en informele vergaderingen tussen een dertigtal leden).
Op basis daarvan stelde Lamy en Mohamed op donderdag 1 december een gewijzigde versie voor waarin:
- uitdrukkelijk is gesteld dat de bijlagen waren geschreven op eigen verantwoordelijkheid van de voorzitters van de onderhandelingsgroepen (behalve deze over douaneformaliteiten waarover de onderhandelingsgroep het eens was);
- de landbouw en NAMA paragrafen meer op elkaar zij afgestemd en meer inhoud hebben gekregen (maar nog steeds erg vaag blijven);
- de paragraaf over katoen twee zinnen bevat tussen vierkante haakjes, waartussen de ministers in Hong Kong kunnen kiezen. De ene zin bevat een voorstel voor een snellere beslissing op basis van nog in te vullen modaliteiten;
- een paragraaf over TRIPS en de toegang tot medicijnen is ingelast met een nog in te vullen voorstel;
- een paragraaf is ingelast die herinnert aan de aan de gang zijnde herziening van het TRIPS-akkoord.

In deze nieuwe versie van de ontwerptekst blijven twee delicate dossiers, die ontwikkelingslanden belangrijk vinden, dus onopgelost (namelijk over katoen en TRIPS en geneesmiddelen). Over TRIPS en geneesmiddelen wordt nu nog druk onderhandeld in Geneve. De katoenkwestie is in grote mate een zaak voor de USA. Het blijft afwachten wat de Amerikanen daarover in Hong Kong zullen zeggen.

In de nieuwe landbouwtekst wordt nota genomen van een werkhypothese en van enige toenadering inzake de vermindering van de handelsverstorende binnenlandse De tekst herinnert er ook aan dat de leden akkoord waren om alle exportondersteuning te verminderen en niet alleen de exportsubsidies, enz.

In de nieuwe NAMA-tekst is er sprake van een werkhypothese om een Zwitserse formule te gebruiken, en wordt de onderhandelingsgroep opgedragen om de verdere details van de tariefverminderingsformule uit te werken.

Het is niet duidelijk wat de draagwijdte is van dit soort vage formuleringen. Sommigen vrezen dat zij toch de weg afsluiten om het nog veel te hebben over landbouwsubsidies die door de WTO niet gedefinieerd worden als handelsverstorend, of over andere tariefverlagingsformules dan de Zwitserse formule.

Tenslotte is de hele vrijdag lang nog druk onderhandeld over de GATS-bijlage. Pas s avonds laat om 10u is er een akkoord bereikt om de verwijzing naar de bijlage tussen vierkante haakjes te zetten. Daarmee is nu duidelijk aangegeven dat er over de GATS-tekst in de bijlage géén overeenstemming bestaat. De Ministers kunnen nu in Hong Kong ofwel de tekst in de bijlage wijzigen en dan de vierkante haakjes wegnemen; of de vierkante haakjes wegnemen zonder de bijlage te wijzigen. Dit bevestigt alleen maar dat GATS dé grote inzet van Hong Kong is.
De rijke landen, met de EU op kop, zullen er alles aan doen om de bijlage te doen aanvaarden, of zelfs nog aan te scherpen.

Met de haakjes rond de verwijzing naar de GATS-bijlage, heeft de Algemene Raad uiteindelijk zijn goedkeuring gegeven om de ontwerptekst voor te leggen aan de Ministers in Hong Kong om daar te dienen als basis voor de verder besprekingen. De tekst bindt de Ministers dus niet. Het staat hen nog altijd vrij om er om het even welke wijziging in aan te brengen (ook al zou het niet van veel coherentie getuigen om in Geneve één ding te zeggen en in Hong Kong een ander).

Op vrijdag en zaterdag (2 en 3 december) vond ook nog een bijeenkomst plaats van de G4+2 (EU, VSA, Brazilië en India, plus Japan en Australië). De zes hebben het vooral gehad over het ontwikkelingspakket dat in Hong Kong zou moeten aanvaard worden, en vooral de tarief- en quotavrije markttoegang voor de minst-ontwikkelde landen. Er is gezocht naar een formule die min of meer dwingend zou zijn, maar toch de mogelijkheid zou openlaten om deze markttoegang op verschillende manieren te verlenen. Benieuwd wat dat wordt.

De zes hadden het ook over een datum waarop er wel meer duidelijkheid zou moeten komen over de afbouw van alle exportondersteuning in de landbouw. Dat zou tegen 1 maart moeten gebeurd zijn.

website 11.be

(Dit artikel was oorspronkelijk op GlobalInfo gepubliceerd door 11.11.11.)