Presentatie Boek: Nut & Noodzaak van de Mondiale Voetafdruk

PROF. BOB GOUDZWAARD ONTVANGT OP 22 MEI EERSTE BOEK

Tijdens de conferentie 'Eerlijk delen = eerlijk meten' wordt op 22 mei het eerste exemplaar van "Nut & Noodzaak van de Mondiale Voetafdruk; over de mondiale gebruiksruimte, duurzaamheid en mensenrechten", geschreven door Jan Juffermans, aan de bijzonder 'duurzame' professor Bob Goudzwaard overhandigd. De conferentie vindt plaats in het Provinciehuis Zuid-Holland in Den Haag.
Het nieuwe boek gaat over alle aspecten van de Mondiale Voetafdruk en geeft een beeld van duurzame leefstijlen, die niet alleen noodzakelijk maar eveneens zeer aantrekkelijk zijn.

Jan Juffermans is sinds 1978 werkzaam bij De Kleine Aarde, het Centrum voor een Duurzame Leefstijl in Boxtel.
De Mondiale Voetafdruk is het internationale rekenmodel, ontworpen door twee Canadese wetenschappers, dat de totale claim op fossiele energie, grond en grondstoffen uitdrukt in hectares. Zie voor meer informatie www.voetenbank.nl en/of www.footprintnetwork.org

MEER INFORMATIE OVER HET BOEK

De gemiddelde inwoner van Nederland, maar ook van onder meer Japan en de Verenigde Staten, gebruikt nu zoveel fossiele energie, grondstoffen en ruimte, dat mensen elders op aarde daar schade van ondervinden en tekort worden gedaan. Een zelfde niveau van consumptie is onmogelijk voor bijvoorbeeld alle Chinezen en de hele Indiase bevolking. Daarvoor zouden zeker twee extra aardbollen nodig zijn. Op basis hiervan concludeert Juffermans in zijn boek dat duurzame leefstijlen dringend nodig zijn. Tegelijk laat hij de aantrekkelijke kanten zien, vooral op persoonlijk en gemeentelijk niveau.

Mondiale gebruiksruimte
Het boek toont de grote verschillen in benutting en de verdeling van de mondiale gebruiksruimte. Dat is de ruimte op aarde, die biologisch productief is. Die ruimte staat onder grote druk, qua kwantiteit en qua kwaliteit. Dat komt door vele oorzaken, maar met name door gevaarlijke stoffen, door de alsmaar stijgende productie en consumptie en een snel groeiende wereldbevolking. Dat die ontwikkelingen ernstige gevolgen hebben, voor ons en volgende generaties, is nog maar nauwelijks tot de meeste mensen doorgedrongen. Dat komt omdat de verbanden nog niet goed zichtbaar zijn en we de grenzen nog niet zo goed kennen. Wellicht ook omdat het om 'zachte' grenzen gaat. De natuur laat, tot op zekere hoogte, over zich lopen. De Mondiale Voetafdruk maakt dergelijke problemen duidelijk en beter hanteerbaar.

Tien Appels voor tien kinderen
Wat de mondiale verdeling betreft, wordt uitvoerig stil gestaan bij de nog steeds groeiende kloof tussen rijk en arm op onze, tot een 'global village' ontwikkelde, kleine aarde. We staan, zo concludeert Juffermans, anno 2006 voor de eenvoudige vraag hoe we bijvoorbeeld tien appels moeten verdelen onder 10 kinderen. Nu gaat het nog zo dat twee kinderen al direct acht appels pakken. De andere acht kinderen moeten maar zien hoe ze het restant verdelen. Met de Mondiale Voetafdruk kunnen we wellicht leren eerlijker te delen, denkt hij. Om dat proces te versnellen en conflicten te voorkomen bepleit Juffermans meer juridische stappen naar duurzaamheid.


Door de duurzaamheidsbarrière
Er is haast geboden, want het leven op aarde staat nu letterlijk op het spel. Destijds was er geen harde knal te horen, zoals bij een straaljager die door de geluidsbarrière gaat. Het gebeurde rond 1987, zo is achteraf vastgesteld. Toen brak de mensheid als het ware door de 'duurzaamheidsbarrière' van de aarde heen. In dit geval was er niets te horen. Het is ook niet eerder in de menselijke geschiedenis voorgekomen dat we meer van de aarde gebruiken dan de natuur kan opbrengen. We hebben er daarom nog grote moeite mee om de consequenties ervan te bevatten. De Mondiale Voetafdruk kan ons daarbij een handje helpen, zo meent Juffermans.


Over de auteur
Jan Juffermans (Oegstgeest, 1945) is vanaf 1978 medewerker van De Kleine Aarde, het Centrum voor een Duurzame Leefstijl in Boxtel. Daarvoor werkte hij veertien jaar in het bedrijfsleven. Hij geeft met zijn werk en publicaties internationaal bekendheid aan de gevolgen van ons leefpatroon voor mens en milieu wereldwijd, nu en in de toekomst. In 2005 won hij de eerste Duurzaamheidprijs van de gemeente Boxtel.

INHOUDSOPGAVE VAN HET BOEK

Samenvatting: Het gebeurde rond 1987
Stap voor stap naar een duurzame samenleving

Hoofdstuk 1: Onze eigen Mondiale Voetafdruk
Over de mondiale gebruiksruimte, quick scans en het rebound effect

Hoofdstuk 2: De Mondiale Voetafdruk van steden en dorpen
Over Amsterdam, Curitiba, Davis, Londen en Mikkeli

Hoofdstuk 3: De Voetafdruk van continenten, (ei)landen en deelstaten
Over Argentinië, Europa, Mali, Nederland en Wight

Hoofdstuk 4: De Voetafdruk van bedrijven, instellingen, producten en diensten
Over tomaten, de krant, een kuub water en de kerk

Hoofdstuk 5: De Mondiale Voetafdruk, mensenrechten en de politiek
Over Brundtland, Gandhi, Goldstone, Paine en Pronk

Hoofdstuk 6: Acties, communicatie en educatie met de Voetafdruk
Over kleivoeten, Dolf Jansen, Foot Fights en Marcel Verreck

Hoofdstuk 7: 100 Stappen naar een duurzame Voetafdruk
Over de zon in huis, een koelkas, wereldburgers en zeppelins

Hoofdstuk 8: Materialen, organisaties, publicaties en Voetafdruksites
Over boeken, video's, lesmateriaal en tentoonstellingen

Gratis via internet
Het boek is tegelijk op internet en als gedrukt boek gepubliceerd. Op www.janjuffermans.nl kunt u het boek gratis downloaden, bekijken en eventueel afdrukken. Bedenk wel dat het printen van het hele boek een grotere Voetafdruk kan hebben dan de gedrukte versie. Dat zou ook het geval kunnen zijn bij het helemaal lezen van het scherm, gezien het energiegebruik van de computer. Verkleind en dubbelzijdig printen zou wel een kleinere Voetafdruk kunnen opleveren!

Nut & Noodzaak van de Mondiale Voetafdruk. Over de mondiale gebruiksruimte, duurzaamheid en mensenrechten, door Jan Juffermans, uitgave in samenwerking met Lemniscaat, Rotterdam 2006, ISBN 90 5637 839 2, 160 pag., prijs 14,50.





(Dit artikel was oorspronkelijk op GlobalInfo gepubliceerd door Jan Juffermans.)