Een kolossaal werk over witte suprematie

(Vertaling: globalinfo.nl)

In deze documentaire serie (sinds 25 januari te zien op de website Arte.tv, vanaf 1 februari op Arte), waarvan de titel verwijst naar een boek van Joseph Conrad (*), trekt de Haïtiaanse filmmaker Raoul Peck [1] de geschiedenis van het kolonialisme en de slavernij na vanuit een niet-westers perspectief. Daarbij biedt hij een treffende beschouwing over de aard van de waarheid, in de Verenigde Staten bejubeld door de meest gerenommeerde media

Van de tijd van de kruistochten tot het presidentschap van Donald Trump, met inbegrip van de verovering van Amerika, de slavenhandel, de Belgische kolonisatie van Congo, de Shoah en de bombardementen op Hiroshima en Nagasaki, onderzoekt de filmmaker de geschiedenis van de laatste paar eeuwen zoals westerlingen die graag aan zichzelf vertellen

"De serie is een meedogenloze aanklacht tegen racisme, genocide, kolonialisme en de plunderingen van het imperialistische en post-imperialistische kapitalisme," vat The Nation (een publicatie die in 1865 werd opgericht door abolitionisten) samen. Raoul Peck "interpreteert de geschiedenis als een vertelling van gebeurtenissen door de overwinnaars, en beschouwt de Amerikaanse nationale mythologie als een fictie gebaseerd op een verondersteld racisme", ontcijfert op zijn beurt The New Yorker.

In vier afleveringen, en gebaseerd op boeken van Sven Lindqvist, Roxanne Dunbar-Ortiz en Michel-Rolph Trouillot, deconstrueert de filmmaker de verzinsels en verzwijgingen van de geschiedenis, een geschiedenis waarvan het Westen de werkelijkheden voortdurend heeft verdraaid.

Hij stelt compromisloos de ideologie van het witte suprematisme en racisme aan de kaak en dwingt de toeschouwer zijn eigen intieme en officiële geschiedenis opnieuw te overdenken.

Episode 1: De Verontrustende Overtuiging van Onwetendheid (link)

Raoul Peck werpt licht op de verbanden tussen genocidale tendensen en de totstandkoming van een rassenhiërarchie in de Europese geschiedenis. Beginnend bij de koloniale oorsprong van de Verenigde Staten van Amerika, laat hij zien hoe het begrip ras zijn institutionele status kreeg, hoe het later werd belichaamd in de definitieve oplossing van het nazi-programma voor de vernietiging van de Joden in Europa en hoe dezelfde roofzuchtige geest gepaard ging met de plundering van het Afrikaanse continent.

Episode 2: K**** Christopher Columbus (link)

Door de officiële geschiedenis van de ontdekkingen van Columbus en de uitroeiing van de inheemse volkeren op het Amerikaanse continent opnieuw te onderzoeken, ontcijfert Raoul Peck hoe het verhaal van deze geschiedenis werd gevormd door de machthebbers en vervolgens werd bevroren door mythes en populaire cultuur. Hij analyseert het ontstaan van de "Doctrine van de Ontdekking" die het aanzicht van de wereld veranderde en onder meer de slavernij van miljoenen Afrikanen rechtvaardigde.

Episode 3: Moorden van afstand (link)

Door parallel de stromen van de grote menselijke migraties en die van de ontwikkeling van handel en bewapening te analyseren, laat de serie zien hoe de ontwikkeling van de staalindustrie Europa in staat stelde oorlogen te voeren op steeds grotere afstanden en een eindeloze cyclus van militarisering, territoriale verovering en oorlog te creëren. Vanaf George Washington, tot de Monroe Doctrine, tot de gruweldaden van Hiroshima en Nagasaki, hebben de Verenigde Staten zich opgeworpen als de politieagent van de wereld.

Episode 4: De prachtige kleuren van fascisme (link)

In deze laatste aflevering onderzoekt Raoul Peck de fundamentele onmogelijkheid voor de Verenigde Staten om hun ware geschiedenis te verenigen met hun idealen van vrijheid en democratie. Hij ontmantelt de mechanismen van de vernietiging van de inheemse Amerikanen en de erfenis van de slavernij die vandaag de dag de basis vormen van het institutionele racisme, en laat zien hoe de historische representatie van deze erfenis een sleutelelement is van elke emancipatoire strijd.

bron: Marie Bélœil - courrier international

www.arte.tv

(*) De laatste keer dat Raoul Peck van zich liet horen was in 2016-2017, met zijn meermaals bekroonde documentaire "I am not your Negro", een kernachtige en meedogenloze aanklacht tegen het racisme in de Verenigde Staten, geïnspireerd op de geschriften van James Baldwin. Lees op deze site (Frans) :Dus wie is de neger? ...

(*) Noot van de vertaler, waarschijnlijk verwijst het werk van Peck vooral naar het boek Exterminate All The Brutes van Sven Linqvist, die zijn titel natuurlijk ook van Conrad heeft).

Aanvulling van globalinfo: De serie was eerst te zien op de Amerikaanse zender HBO. Zie daarover deze recensie van Louis Proyect

Het boek van Sven Lindqvist wordt in maart aanstaande besproken in de boekbespreekgroep van SOC21 (zie hier: https://soc21.nl/alle-activiteiten/leesgroep-achtergronden-maatschappelijke-ontwikkelingen/)