Nieuws en achtergronden over globalisering, economie, politiek & actie

Bookchin over een duurzame en libertaire samenleving

Het is zonder meer de grote verdienste van de samenstellers van ‘Sociale ecologie en politiek’ dat zij via Murray Bookchin een link hebben gelegd tussen het anarchistisch gedachtegoed uit de 19de-eeuw en de renouveau ervan in het begin van deze 21ste eeuw. Bovendien is een figuur als Murray Bookchin iemand die de broodnodige link legt tussen (radicaal) groen en (libertair) rood en daaruit kan een beweging die op zoek is naar een nieuwe grammatica voor links alleen maar zijn voordeel doen.

Lees meer

Rojava: ‘Een echte revolutie is een massa van tegenstrijdigheden’

Interview in Rojava. In oktober 2016 reisde Peter Loo (*1) naar Rojava (*2) om daar als vrijwilliger onder meer Engelse les te geven. Hij werkt op dit moment voor de SYPG-campagne in Qamishlo. Naast het direct aanbieden van zijn vaardigheden, heeft Peter vele plaatsen in Rojava kunnen bezoeken en met veel mensen kunnen spreken, omdat de toekomst van Rojava, en Syrië in het algemeen, nog steeds zeer onzeker is. Dit interview is van december 2016.

Lees meer

Radicale Kritiek Op Kapitalisme, Waarde, Geld En Arbeid

De Duits- en Franstalige filosoof Anselm Jappe is het werk van Marx opnieuw gaan bestuderen en ontwikkelde een visie die geheel verschillend is, zo zegt hij, van het quasi-geheel van allerlei historische soorten marxisme. Samen met enkele anderen vertegenwoordigt hij een stroming die radicale concepten formuleerde met betrekking tot de kapitalistische maatschappij. Die wordt in zijn geheel geregisseerd door handel, geld en arbeid. Jappe analyseert en beschrijft dit op een omstandige manier. Daarbij valt hij in zijn boek Les aventures de la marchandise, Pour une critique de la valeur (De avonturen van de koopwaar, Voor een kritiek op waarde; 2003, herzien en uitgebreid, 2017) steeds terug op Marx. Nog niet tevreden met zijn werk, zette hij zijn zoektocht voort.

Lees meer

Antifascistische sport, autonomen en PhD’s: een interview met Gabriel Kuhn

Gabriel Kuhn schrijft sinds de late jaren ’90 boeken over onderwerpen van vrouwelijke piraten tot voetbal en de staat. In dit interview spreekt Luther Blisset van Freedom met hem over de Autonomen, arbeidersraden en de geschiedenis van antifascisme in sport. Dit is het eerste deel van een tweedelig interview. Het tweede deel staat er gewoon onder.

Lees meer

Honderd jaar is lang genoeg

Een eeuw na de Russische Revolutie is in Nederland het aantal ondernemers groeiende. Begin dit jaar naar zo'n 1,85 miljoen, 3 procent meer dan een jaar eerder, 60 procent meer dan tien jaar geleden; ruim 20 procent van de beroepsbevolking. Maar daar blijft het niet bij. In een mondiaal vergelijkend onderzoek naar de houding ten opzichte van het ondernemerschap behoren Nederlanders tot de top, meer dan 70 procent is ronduit positief. (gegevens Centraal Bureau voor de Statistiek).

Lees meer

Raoul Peck: "Karl Marx kan ons helpen om na te denken"

Binnen de tijdspanne van een jaar twee films uitbrengen is straffe kost. Zeker wanneer het gaat om portretten van intellectuele figuren die de filmmaker én de wereld inspireerden. Raoul Peck realiseerde met een documentaire over de zwarte schrijver en activist James Baldwin ('I Am Not Your Negro') en een speelfilm over de Duitse denker en revolutionair Karl Marx ('Le Jeune Karl Marx') twee 'onmogelijke' projecten. “Zulke verhalen geraken moeilijk verteld omdat Hollywood ons in een wurggreep houdt,” stelt de Haïtiaanse cineast.

Lees meer

Marx in NRC-Handelsblad

In NRC-Handelsblad van 22 september jl werd Karl Marx op een ongekend rancuneuze manier afgewerkt. Als kapstok werd daarvoor de recensie gebruikt van een recent verschenen biografie, die kennelijk even denigrerend is. Er kon enkel woord van waardering af voor de oude revolutionaire denker, wat een ware prestatie is want tot dusver hadden zelfs zijn mees fervente critici tenminste kunnen erkennen dat hij baanbrekende nieuwe inzichten in de economie had geproduceerd. Wouter Holvast schreef een beleefde reactie en stuurde die in voor de rubriek ingezonden brieven van de krant. Maar die werd - het verbaast inmiddels al niet meer - niet geplaatst. Daarom hieronder te lezen.

Lees meer

Het «populistisch moment»

Het «populistisch moment» is een concept dat naar voor geschoven wordt door filosofe Chantal Mouffe. Volgens Mouffe hebben de globalisering, de hegemonie van het financieel kapitaal en de integratie van de sociaaldemocratie in het neoliberaal beleid, geleid tot een «post-democratie». Het principe van het soevereine volk is een holle formule geworden: er is geen soevereiniteit meer, dus ook geen debat meer tussen links en rechts. De verdediging van de belangen van de financiele oligarchie wordt waargenomen door een kaste die de politieke problemen herleidt tot technische problemen, waarover experten beslissen.

Lees meer

Cultuurmarxisme, mix van halve waarheid, bedrog en schuldwijzerij

Zoals doorgaans het geval is met de ideeën van het alt-right vulgarisme is ook het zogenaamde “cultuurmarxisme” een uitvinding die ervoor bedoeld lijkt te zijn de schuld voor alle maatschappelijke problemen bij een helder omschreven doelgroep te leggen. Zo maak je later, als de mars door instituties met goed gevolg is afgelegd, gemakkelijker korte metten met ze. En, zoals ook wel vaker, zijn de bronnen van het gedachtegoed ook weer van duistere origine en in directe verbinding met de contouren van de fascistische ideologie.

Lees meer

Afrekening met een retromarxisme

In de jaren 1960 en 1970 doken er nieuwe of hernieuwde strijdthema’s op in verband met ecologie en antikernenergie, vrouwenrechten en homorechten, antimilitarisme en antiracisme. Men sprak over nieuwe sociale bewegingen. Verstarde marxistische groeperingen noemden het deelbewegingen of secundaire strijd. Want volgens hen moest de zgn. arbeidersbeweging centraal staan. In 1973 maakte Castoriadis de volgende balans op van die beruchte arbeidersbeweging. – Eén voorbehoud: terwijl Castoriadis het marxisme met alle zonden van Israël lijkt op te zadelen, heb ik meer sympathie voor de houding van Murray Bookchin, die de meest vruchtbare elementen uit de anarchistische en de marxistische traditie wil samenbrengen en verder ontwikkelen. (jl)

Lees meer

Verbijsterde Economen En De Inherente Crisis Van Het Kapitalisme

De studie economie in Rotterdam (Erasmus Universiteit), evenals elders, behandelde voornamelijk neoklassieke concepten en modellen. Daar is tot op heden niet veel verandering in gekomen, zo neem ik op gezag van Irene van Staveren aan. Zij is sinds 2010 hoogleraar Pluralistische ontwikkelingseconomie aan het International Institute of Social Studies (ISS).

Lees meer

Ludo Cuyvers: Marxistische economie herbekeken

Cuyvers, hoogleraar internationale economie te Antwerpen heeft een nieuw boek geschreven. Cuyvers is als jong econoom afgestudeerd bij Joan Robinson in Cambridge in de jaren 70 op de marxistische wortels in het denken van Joan Robinson. Robinson een oud-leerling van Keynes heeft in haar geschriften veel te zeggen over de crisistendensen van het moderne kapitalisme en was daarbij sterk beïnvloed door de Poolse Marxistische econoom Michael Kalecki, beide werden grondleggers van het Post-keynesianisme.

Lees meer

Chomsky over Anarchisme, Marxisme en Hoop voor de Toekomst

Ter gelegenheid van het bezoek aan Nederland van Noam Chomsky wordt veel van de literatuur van of over hem naar voren gehaald. Er blijkt veel vertaald te zijn, ook van recente herkomst, dat vaak geen grote bekendheid heeft gekregen en in soms marginale hoekjes van het internet weggestopt is. Hierbij, ter aanvulling van wat al op de speciale Chomsky-in-Nederland-site (http://www.chomsky.nl/) is verschenen, weer enkele juweeltjes.

Lees meer

Om het naakte bestaan – Met Marx uit de crisis?

Een boekje met voor menigeen eye-opende, verfrissende inzichten. Een must in een tijd waarvan Herman Wijffels zegt: Wij hebben niet genoeg aan een tijdperk van veranderingen. Nodig is een verandering van tijdperk.Het boek bestaat uit een onlangs in Utrecht gehouden Karl Marx-lezing, alsof het een vast terugkomend evenement zou zijn, aangevuld met bijlagen over ecologie, economie en oplossingen. Deze bijlagen bestaan uit aaneengeregen fragmenten van eerdere artikelen en recensies van de schrijver die zichzelf niet een echte Marxist vindt maar meer een raden-democraat.  

Lees meer

Howard Zinn

De eminente anarchistische historicus Howard Zinn (wikipedia) is afgelopen nacht overleden.

Lees meer

De Kansen van de Crisis - Heinz Steinert

De economische crisis heeft links onverwacht voor problemen gesteld. Want nadat de ideologische veren alom (maar vooral in Nederland) zijn afgeschud, zit links zonder echt verhaal over de economie zelf en hoe we die rechtvaardiger moeten inrichten. Hoe zit dat in het altijd politieker denkende Duitsland? Op de site www.links-netz.de schrijven een aantal geleerde dames en heren (overwegend gelieerd aan de Universiteit van Frankfurt am Main) vanuit een ‘klassiek’ links perspectief. Sociaal-democratisch maar kritisch en progressief. Zelf noemen ze het ‘radicaal reformisme’, dus tussen reform en revolution in.

Lees meer