Nieuws en achtergronden over globalisering, economie, politiek & actie

Over de essays van Hannah Ahrendt “Crisis of the Republic”

Van dag tot dag worden we overstelpt met informatie. Maar dat geldt wis en zeker niet voor allen. In afgelegen gehuchtjes, en die zijn er vele op deze wereld!, is het brood, water, een dak boven je hoofd je dagelijkse beslommering. Het kan geen kwaad om eens stil te staan bij elementaire dingen, zoals vrijheid, recht en geweld.

Lees meer

Gutmenschen aller landen: scheuren maar!

Juist, een Gutmensch is een ‘deugmensch, een linksgekkie, een vluchtelingenknuffelaar, een deugpuntenspaarder, een linkse landverrader’. Dat – en nog zoveel ander fraaie scheldsynoniemen – komen vaak uit de verbitterde mond van (extreem)rechtse landgenoten die de term gebruiken voor personen die volgens hen een niet aflatende wens hebben om goed te zijn en zich hierin graag bevestigd zien. Het is een ironische, sarcastische of neerbuigende term die vergelijkbaar is met ‘weldoener’, maar dan in negatieve zin. Zo gebruikt ook Bart De Wever, burgemeester van Antwerpen, dat woord.

Lees meer

Geschiedenis Van Het Industriële Vreten

De geschiedenis van het industriële vreten (‘la malle bouffe industrielle’) wordt bepaald door allerlei wereldkampioenen schurken zonder grenzen. Ze verschijnen evenwel in verzorgde gedaanten en spreken hun zorgen over het milieu uit met woorden als ‘verduurzaming’ en ‘vergroening’. Kortom, ze gedragen zich als lui tegen wie gewaarschuwd wordt als het over ‘phishing’ gaat: gewetenloos. Je kan er een boek overschrijven.Dat deed de Franse journalist en essayist Fabrice Nicolino. Hij specialiseerde zich in ecologische onderwerpen en schreef ‘Een brief aan een meisje over de afgrijselijke geschiedenis van het industriële vreten’.

Lees meer

William Arkin: Generaals Zonder Kleren

In Newsweek stond onlangs een artikel van William Arkin (1) (al een leven lang vorser naar en schrijver over Amerikaanse militaire ontwikkelingen) over het wegpoetsen van signalementen van personen van wat hij een geheim leger van 60.000 mensen noemde. Van dit leger opereert een groot deel onder een dekmantel in binnen- en buitenland, in uniform of burger tenue, in de digitale of analoge werkelijkheid.

Lees meer

RYBN Collective: The Great Offshore

Bij hoge uitzondering een recensie in het Engels. Van het Franstalige boek The Great Offshore (‘About Art, Money, Sovereignty, Governance, and Colonialism’). Vertaling van de recensie naar het Nederlands kunt u hier spoedig verwachten.

Lees meer

Meeslepende podcasts over Wederzijdse Hulp

Voor deze eerste aflevering in een serie podcastbesprekingen luisterden wij, Petra en Ronja, naar podcasts met als thema wederzijdse hulp of in het Engels mutual aid. Wederzijdse hulp is een vorm van samenwerken en een inspiratiebron voor sociale bewegingen.

Lees meer

Clara Zetkin (1857-1933): Feministe, Pacifiste, Antifasciste, Revolutionair socialiste

Feminisme als verzamelbegrip voor bewegingen die ijveren voor vrouwenbevrijding mag relatief jong zijn, de onderdrukking van vrouwen bestaat al sinds mensenheugenis. En nog is het niet afgelopen, of je nu naar de westerse wereld of elders kijkt. De strijd gaat voort. Inmiddels is het zover gekomen dat feministes tegen elkaar ten strijde trekken en dat is natuurlijk van de gekke. Het postmodernistisch syndroom – een verzameling van opvattingen die drijven tot fragmentatie – aan het werk, denk ik.

Lees meer

De lege ruimte van QAnon

De lege ruimte van QAnon. Over het succes van een samenzweringsfantasie als een collectief tekstinterpretatiespel. QAnon – de beweging volgens welke Donald Trump een geheime oorlog voert tegen satanische en pedofiele elites – is niet zomaar een doorsnee samenzweringsgeloof, maar functioneert als een collectief tekstinterpretatiespel. Dit is ook de reden voor zijn belachelijke succes, waartoe nu ook de corona-ontkenner-scene behoort. Het feit dat het oorsprongsverhaal van QAnon is samengesteld uit literaire en populaire culturele bronnen – waaronder een door de co-auteur van dit artikel meegeschreven en in 1999 gepubliceerde roman – schrikt de aanhangers niet af.

Lees meer

De Jaren (Annie Ernaux)

De jaren van Annie Ernaux beschrijft in stuwende taal herinneringen uit haar leven en dan vooral de context. Er zijn weliswaar beelden van een meisje dat steeds ouder wordt, maar het gaat niet over dat leven, maar het leven er omheen. Bij dat leven past ook wat op het moment zelf niet beleefd werd, maar juist werd gemist. Achteraf beschouwd zijn de ervaringen van de hoofdpersonage beperkt geweest. Ze waren vaak niet gebonden aan een grotere wereld en gingen als losse feitjes de zee van het vergeten in. Ernaux reconstrueert en rijgt achteraf die gebeurtenissen aan het snoer van de maatschappelijke ontwikkelingen.

Lees meer

Alexandre Jacob (1879-1954). Opstandige - Anarchist - Nachtwerker

De Fransman Alexandre Marius Jacob werd geboren in Marseille. Na de ‘primaire’, de Franse lagere school, vertrok Marius als scheepsjongen naar zee. Al heel jong verdiepte hij zich in het anarchisme door het lezen van brochures en boeken. Na enkele jaren zocht hij werk aan wal; onderwijl raakte hij betrokken bij enkele strafrechtelijk relevante akkefietjes. Als hij een baantje vond, kwam de politie na een paar weken aan zijn baas vertellen met wie hij te doen had, waarna ontslag volgde. Dit was zo tegen zijn twintigste levensjaar. Een inbreker werd geboren. Hij zou in de loop van die ‘carrière’ een netwerk van inbrekers opbouwen, door de kranten de ‘Nachtwerkers’ genoemd.

Lees meer

Feministische terreur, of het uitblijven daarvan

‘Irene’ schreef een helder boekje over radicale strijd van vrouwen, dat dit jaar uitkwam bij de Franse uitgeverij Editions  Divergences en snel populair aan het worden is. De titel is La Terreur Feministe. Feministische Terreur dus, maar het is tegelijkertijd een aanklacht tegen structureel geweld tegen vrouwen en stelt de vraag waarom er juist zo weinig teruggeslagen wordt door vrouwen.

Lees meer

Recensie: Nog niet wakker genoeg

Politiek filosoof Ewald Engelen heeft als auteur het voordeel van de stelligheid. Strijdbaar wil hij de zaken op scherp stellen: de economische elites geraken met teveel weg (belastingparadijs, flexibilisering van de arbeid, …) en de Nederlandse burger is zich daar veel te weinig bewust van en stemt dan toch weer voor grote middenpartijen. Ontwaak! Maar in zijn betoog, dat hij schreef naar aanleiding van de aanstaande verkiezingen in Nederland, schiet hij als linkse kameraad wel meermaals in eigen voet. Drie voorbeelden.

Lees meer

Geschiedenis Van De Anarchie

De titel van een boek van Rudolf Rocker, van vijf jaar geleden, luidde ‘Het anarchistische geheugen’. Het ging over het werk van Max Nettlau (1865-1944), de Oostenrijkse taalwetenschapper en tegelijk libertair denker naast historicus van het ‘moderne’ anarchisme. Hij plaatste het anarchisme als deel van de arbeidersbeweging en volgde dat in allerlei sociale bewegingen die zich rond de anarchie ontwikkelden. Nettlau heeft bijna alle grote, bekende en minder bekende anarchisten die maar in zijn levensperiode te ontmoeten waren, gekend.

Lees meer

Chomsky en Waterstone: consequenties van het kapitalisme en mogelijke wegen tot verzet

Noam Chomsky en Marv Waterstone schreven hun lezingen aan de University of Arizona neer in 'Consequences of Capitalism - Manufacturing Discontent and Resistance'. Zij vatten het wereldsysteem samen en geven aan hoe het verzet ertegen vorm kan krijgen. Twee zaken zijn primordiaal: maatschappelijk verzet van derdewereldorganisaties over klimaatactivisten tot vakbonden (en alles daar tussenin) moet zich verenigen en dat verzet moet preventief inschatten hoe het systeem op hun verzet zal reageren.

Lees meer

Over relschoppers en anarchisten

Media en politici hebben het zelden of nooit over anarchisme, een sociale strijd met een lange en bloemrijke geschiedenis. Behalve als er woeste burgers op straat te vinden zijn, en met name als ze die de politie te lijf gaan en/of vernielingen aanrichten, dan is het etiket al snel van stal gehaald. Hier twee recente bijdragen (van krapuul en doorbraak) die stellen dat de vergelijking nergens op slaat. Met veel literatuurverwijzingen over wat anarchisme dan wel is.

Lees meer

Coronavirus En De Structurele Uitputting Van Het Kapitalisme

Zal de coronacrisis de doodsklok luiden voor het kapitalisme? Zal dit het einde betekenen van de industriële en consumptieve samenleving? Sommigen vrezen het, anderen hopen het. Met de coronapandemie is een onverwachte economische crisisfactor ontstaan. Onverwacht? We zullen zien. Het essay dat vier Franse ketterse, marxistische auteurs, Anselm Jappe, Sandrine Aumercier, Clément Homs et Gabriel Zacarias, schreven gaat in op die kwestie.

Lees meer

Hotel Europa

Ergens las ik dat het boek  Grand Hotel Europa van Ilja Leonard Pfeijffer zou gaan over massatoerisme. Maar volgens mij gaat het boek over Europa. Het is een melancholisch boek over een continent dat enkel nog zijn verleden lijkt te hebben. De enige uitweg lijkt dan dit verleden te commercialiseren, Europa wordt een soort cultureel pretpark voor de rest van de wereld. Als het moet wordt het Europees erfgoed aangepast aan de verwachting van de Chinese toerist. Pfeiffer loopt er in zijn nieuwe thuisstad Venetië wat verloren bij, in zijn nette pak tussen toeristen in shorts en vooral druk met selfies.

Lees meer

Kim Stanley Robinson: Ministerie voor de Toekomst

Schience fiction schrijver Kim Stanley Robinson (KSR, van de Mars-trilogie, en vele anderen) heeft een nieuw boek uitgebracht dat meteen spraakmakend is. Het gaat over de klimaatramp en de maatschappij die deze in de nabije toekomst gaat produceren. Dat is geen erg optimistisch verhaal. Het gaat vervolgens ook over beleid/maatregelen om de ramp weer te boven te komen.

Lees meer