Nieuws en achtergronden over globalisering, economie, politiek & actie

De Gemediatiseerde Maatschappij

Bernard Charbonneau (1910-1996), een Franse denker en schrijver, is een van de eersten die – vanaf de jaren 1930 – de politieke ecologie tot ontwikkeling bracht, dit in samenwerking met zijn strijdmakker de Franse jurist en maatschappijcriticus Jacques Ellul (1912-1994). Zo schreven zij ieder afzonderlijk, maar in samenhang met elkaar, een reeks artikelen in het Franse tijdschrift Combat Nature, die onlangs werd herdrukt (zie Online). Hun beider visie steunde op een brede technologiekritiek.

Lees meer

Oekraïne-oorlog: ik zie, ik zie wat jij niet ziet

In de laatste week van februari viel het Russische leger op initiatief van Poetin Oekraïne binnen en startte daarmee een illegale aanvalsoorlog die indruist tegen het internationaal recht. Daar komt nog bij dat de Russische bevolking gehersenspoeld wordt door een gebrek aan persvrijheid en het onderdrukken van elke vorm van protest tegen de oorlog.

Lees meer

Yuliya Yurchenko : Russische tanks en ‘Western banks’ hebben Oekraine overvallen

De Oekraiense politieke econome Yuliya Yurchenko publiceerde in 2018 een baanbrekend boek over de recente economische en politieke ontwikkeling van Oekraïne. Het boek Ukraine and the Empire of Capital (de vertaling van een deel van het eerste hoofdstuk is hieronder te vinden) beschrijft hoe het land na de ‘val van de muur’ door onder andere de EU werd ‘ontwikkeld’ (met veel geld van de EBRD) en hoe dat leidde tot een ongekende cleptocratie en corruptie. Van Rusland is ondertussen geen enkele vooruitgang te verwachten en de auteur is teruggegaan naar Oekraïne toen de inval plaatsvond om solidariteit met de Oekraïnse bevolking te organiseren.

Lees meer

Anarchistisch Antimilitarisme En De Culturele Techniek Van Revolutie Zonder Geweld

Militarisme kan niet zomaar worden verwijderd als het uitrekken van een legeruniform. Het is niet louter uiterlijk. Het is een cultureel syndroom dat zich in mentaliteit en zelfbeeld inprent, relaties vervormt en gewelddadige neigingen creëert via het verschijnsel nationalisme. Dat laatste is een giftige instelling voor gewelddadige neigingen. En de wapenindustrie steekt hierbij welwillend de helpende hand uit. Keurige mijnheren maken daar de verderfelijke dienst uit.

Lees meer

De Woede van Ludd

 In de Engelse sociale geschiedenis waart de naam van Ned Ludd rond. Die zou het voortouw hebben genomen in 1779 met een voorhamer weefmachines te vernietigen. Het is naar alle waarschijnlijkheid een mythische figuur, die in beschrijvingen ook ‘generaal Ludd’ heet. Een ding is zeker, de naam luddiet en luddieten is ervan afgeleid en het luddisme verwijst naar de beweging die begin 19de eeuw in Engeland het verzet leidde tegen industriële en technologische ontwikkelingen. Veelal leest men dat het om naïeve ‘casseurs’ gaat die naar vroegere tijden terugverlangden. Deze lezing wordt opgevoerd om de aandacht af te leiden waar het hen werkelijk omging: strijd tegen het kapitalisme en tegen de kapitalistische visie op arbeid. Kortom, al heel vroeg ging het om verwerping van de marktlogica en tegen rentabiliteit als maat voor alle handelen.

Lees meer

Het magistraal schurende oeuvre van John Cale (2): Church of Anthrax

Tweede recensie in een lange reeks van het werk van John Cale. Gewoon omdat we fan zijn. De tweede plaat van John cale, nadat hij  de Velvet Underground had verlaten, is wederom een vreemd product. Een samenwerking met de experimentele organist/pianist/componist Terry Riley waar slechts vier lange instrumentale nummers op staan. En een lied met tekst, van John Cale maar niet door hem gezongen.

Lees meer

Woordgebruik En Maatschappijkritiek (1) – Definitiemacht

In deze serie teksten  gaat het om een specifiek soort woorden, te weten woorden die vooral in de sfeer van het neoliberale kapitalisme in gebruik zijn en die hun invulling krijgen door hen die een machtspositie innemen. In het laatste geval wordt ook over definitiemacht gesproken. Wie heeft de macht om ze als uitgangspunt te nemen, om de inhoud ervan te bepalen, om ze op te leggen?

Lees meer

Anarchisme: van Bakoenin tot Graeber, van Commune tot Commons

Anarchisme, een geloofssysteem of een cluster bijzondere sociale en politieke uitgangspunten omtrent mens en maatschappij? Heb ik het goed begrepen dan houdt de Belgische auteur van het onlangs verschenen boek getiteld Anarchisme van Bakoenin tot de commons, Ludo Abicht, het op het laatste. Liberalisme en socialisme kunnen overigens ook voor een geloofssysteem worden gehouden, of voor een cluster bijzondere sociale en politieke uitgangspunten omtrent mens en maatschappij.

Lees meer

We waren gewaarschuwd; hielp het?

In maart is het 50 jaar geleden dat het rapport ‘Limits to Growth’ verscheen, dat diezelfde maand ook hier uitkwam als ‘Grenzen aan de Groei’. Het is een goede aanleiding voor een terugblik en om de balans op te maken. Journalist Jaap Tielbeke doet dat in het boekje ‘We waren gewaarschuwd’, dat gelijktijdig bijna onverkort ook als lang artikel in De Groene verscheen. Langs vier jaartallen (1972, 1992, 2002 en 2022) laat Tielbeke zien hoe het rapport tot stand kwam en ontvangen werd, en hoe er in de decennia daarna over werd gepraat, meer dan dat ernaar gehandeld werd.

Lees meer

Brendan Behan: Die dog or shite the licence (*)

Een van de literaire helden, in het vermengen van politiek en schrijverij, is de Ierse schrijver Brendan Behan. Hij ging als tiener en IRA-lid jaren de Britse bak in, en werd daarna wereldberoemd met het toneelstuk De Gijzelaar (The Hostage). Zijn werk en optreden in de media hebben hem legendarisch gemaakt.

Lees meer

Democratisch Onderwijs

‘Het is de hoogste tijd om het democratische onderwijs te ontwerpen dat we nodig hebben om ons een wenselijke toekomst en een bewoonbare aarde voor te stellen!’ Met deze oproep introduceren de Franse auteurs Christian Laval, oud-hoogleraar sociologie, en Francis Vergne, onderwijspsycholoog en onderzoeker hun onlangs verschenen boek Éducation démocratique (Democratisch onderwijs). Zij grijpen herhaaldelijk terug naar de geschiedenis. Hun uitgangspunt is: onderwijs als ‘gemeenschappelijk goed’.

Lees meer

‘Pandemocratie’, Een Democratisering Van Alles

Pandemocratie: zo heet het boek dat de Rotterdamse socioloog en filosoof Willem Schinkel medio 2021 publiceerde naar aanleiding van de corona-crisis. Uitgangspositie ervan: ‘We worden ziek van kapitalisme. Agribusiness en bio-industrie leiden tot ontbossing en de verzwakking van immunologische barrières in dieren en ecologieën, waardoor vaker levensbedreigende virussen vrijkomen. De Covid-19 pandemie maakt duidelijk dat staat en kapitaal terug willen naar dit ‘normaal’ van planetaire plundering. En dat ze daarvoor over lijken gaan’, aldus Willem Schinkel in zijn Pandemocratie. Oud-redacteur van het onlangs opgeheven tijdschrift de AS, Cees Bronsveld, bespreekt hieronder het boek van Schinkel. [ThH]

Lees meer

Roel van Duin: ‘Het echte complot, de waarheid achter de wanen’

Tot zijn verbijstering en verdriet trof ex-kaboutervoorman Roel van Duijn in zijn vrienden- en kennissenkring mensen aan die een virale fascinatie voor absurde verklaringen van de coronapandemie aan de dag legden. Dat motiveerde hem om zich te verdiepen in hun leefwereld en op zoek te gaan naar de historische wortels van hun wanen. Ook onderzocht hij de verwevenheid daarvan met de propaganda van extreem-rechts en de werking van Russische desinformatiecampagnes. Aan het eind van zijn vlot geschreven boek van minder dan 150 bladzijden waagt hij zich aan de vraag ‘Wat te doen?’ en vraagt hij zich af welk nepplot de aanleiding zal worden tot de derde wereldoorlog.

Lees meer

Politieheerschappij. Koloniale Praktijken Gemodificeerd

Over de politie wordt beweerd dat zij verdedigt wat van staatswege de ‘openbare orde’ heet. Daarmee legitimeert de politie haar feitelijk functioneren en verbergt tegelijk dat zij een ongelijke sociale orde beschermt. Het fysieke en psychologische geweld dat zij rationeel produceert, zijn ‘effecten van gevestigde mechanismen, van wetgevende en juridische procedures, van methoden en doctrines die door politiescholen en administraties worden onderwezen en gecontroleerd’. Het gaat om een groot aantal zeer verschillende politionele handelingen, van simpele aanwezigheid (meer ‘blauw’ op straat), tot identiteitscontroles, fouilleringen, klopjachten, intimidaties, bedreigingen, afranselingen, verminking en soms zelfs dodelijke praktijken.

Lees meer

De beste boeken over anarchisme (volgens Ruth Kinna)

‘Five Books’ vraagt deskundigen om de vijf beste boeken te beschrijven over een bepaald historisch of actueel onderwerp, en ondervraagt die persoon daarover vervolgens. Over Anarchisme werd Ruth Kinna gevraagd, de Britse politicologe die recent The Governemente of No One schreef, over de geschiedenis van het anarchisme wereldwijd. Zij komt met vijf verrassende suggesties.

Lees meer

Frédéric Paulin, De nacht over onze zielen gevallen: Genua 20 jaar later

In juli 2001 was de globaliseringsbeweing op zijn hoogtepunt en zouden de machtigste landen met hun G8 bijeenkomen in Genua. Berlusconi was aan de macht, met als vice-premier Gianfranco Fini van de neofascistische Alleanza Nationale. Honderdduizenden demonstranten kwamen de topconferentie blokkeren. Het werd een bloedbad. De Franse schrijver Frédéric Paulin was erbij en schreef er twintig jaar later een roman over. De website Addict-Culture publiceerde een interview met de schrijver.

Lees meer