Nieuws en achtergronden over globalisering, economie, politiek & actie

Bestaat de markteconomie wel?

Tijdens de mondialiseringsbeweging ongeveer tien jaar geleden verbaasden veel actievoerders zich over de kloof die gaapt tussen de werkelijkheid van de economie die zij zagen en het geïdealiseerde model van de neo-klassieke economen, die in het kader van het neo-liberalisme een model ontwikkelden waarin de marktwerking een glansrol speelde. Hoe minder overheid, en hoe meer marktwerking, hoe meer welvaart en een harmonisch evenwicht tussen vraag en aanbod in het verschiet liggen. Veel actievoerders waren wars van kant en klare ideologische en modelmatige verklaringen van de werkelijkheid. Ze wilden zelf denken en geen van bovenaf opgelegde modellen, een pluralistische sociale beweging, waarin plaats was voor verschillende theoretische stromingen en interpretaties, waarbij de hoofddoelstelling moest zijn de kloof tussen de rauwe kapitalistische werkelijkheid en de analytische modellen te overbruggen.

Lees meer

Utopie: Brug Tussen Heden En Toekomst

Op de achterzijde van het boek Utopie en kritisch denken, van de filosoof Martin Plattel, is te lezen dat de term ‘utopie’ erg in de mode is gekomen. Zijn boek dateert van 1970! Nu, bijna een halve eeuw later, is het doel van het nieuwe Duitse tijdschrift Utopie het reanimeren van de utopie…Om op te halen waarover het bij ‘utopisch denken’ allemaal kan gaan, eerst iets in algemene zin daarover. Dat ontleen ik onder meer aan Plattel. Daarna volgt aandacht voor het nieuwe tijdschrift. Wel alvast de omslag van dat tijdschrift.

Lees meer

Paul Mason: Na Kapitalisme

Linkse politieke partijen en sociale bewegingen, ook in Nederland, beraden zich op de te volgen strategie om de ernstige sociale en politieke effecten van de crisis van 2008 te keren. Een crisis die het resultaat is van de politiek van het neoliberalisme. Die politiek heeft een versterkend effect gehad op andere grote problemen die nog gedeeltelijk in het verschiet liggen, zoals de opwarming van de aarde, de urbanisatie, de uitputting van de grondstoffen, de grote sociale ontwrichtingen en de oorlogen die woeden. Paul Mason schetst op basis van een bijzondere politieke en economische analyse een perspectief voor een samenleving die kan ontstaan na het einde van het kapitalisme. Zijn analyse voorziet in het onvermijdelijke van een ineenstorting met de stelling: het aanpassingsvermogen van het kapitalisme als systeem nadert zijn houdbaarheidsdatum. Zie uitvoerige recensie boek Paul Mason hier: http://www.solidariteit.nl/extra/2015/na_kapitalisme.html  

Lees meer

De mythe van de markteconomie

Bij de opening van de TTIP-bijeenkomst van VNO-NCW-MKB-Nederland op 11 november zei VNO-voorzitter Hans de Boer onder andere: 'Vrijhandel leidt tot welvaartsverhoging. Vrijhandel leidt er toe dat de goederen daar geproduceerd worden waar dat het meest efficiënt kan en dat is in ieders voordeel. Dat is economische wetenschap, dat is harde wetenschap, dat weten we al sinds Adam Smith.'

Lees meer

“Het is toch waar” – Over bankers en crashes

Het boek van Joris Luijendijk (Uitgeverij Atlas Contact 2015) over de bankiers van de Londense City is zeer positief ontvangen. Terecht, het is een uitstekend voorbeeld van hoe een antropoloog een hem tot dan wildvreemde en primitieve bevolkingsgroep weet te onderzoeken, en daarvan helder verslag te doen.

Lees meer

Inherent Vice (Eigen Gebrek)

Inherent Vice is een vreemde en verontrustende film. Net als het boek van Thomas Pynchon, lijkt de film aanvankelijk de koers van een spannende sociale thriller te volgen. Maar na een tijdje raak je als lezer en kijker (ik heb het boek gelezen en de film nu twee keer gezien...) het spoor kwijt van wat een plot zou kunnen zijn. Dat is nu net de bedoeling van het boek, en filmmaker Paul Thomas Anderson heeft dat vakkundig gevolgd.

Lees meer

Business as Usual: De volgende ineenstorting van Wall Street

Jonathan Kirshner bespreekt de huidige crisis aan de hand van de volgende boeken: Simon Johnson and James Kwak, 13 Bankers: The Wall Street Takeover and the Next Financial Meltdown. Richard A. Posner, A Failure of Capitalism: The Crisis of ’08 and the Descent into Depression. Nouriel Roubini and Stephen Mihm, Crisis Economics: A Crash Course in the Future of Finance. Joseph E. Stiglitz, Freefall: America, Free Markets, and the Sinking of the World Economy. De economie stond op de rand van ineenstorting, maar bleef nog net overeind. Financiële reddingsoperaties, economische stimuleringsmaatregelen en adequate internationale samenwerking, voorkwamen wat zeer voor de hand lag: een nieuwe grote depressie.     Maar de gezamenlijke opluchting en de overmoedige uitspraken van Wall Street en Washington verhulden het feit dat we te weinig hebben gedaan om een nog ernstigere crisis in de toekomst te vermijden. We hebben het bloeden gestelpt, maar de onderliggende ziekte blijft in stand, namelijk een cultuur, ideologie en politieke economie van ongeremde financiën. Door om de feitelijke zaken heen te draaien wordt de toestand alleen maar slechter.

Lees meer

Over De Naaimachine van Heleen van Rooyen

Ja je leest het goed. Maar het gaat erom dat je de recensie van het boek leest, het boek zou minder de moeite waard kunnen zijn. Maar in de recensie lees je waarom Heleen van Rooyen de ambassadrice is van de 'planetaire kleinburgerij' en hoe deze bezig is de wereld over te nemen. Op de website de reactor.

Lees meer

Günter Wallraff ontmaskert kapitalisme van 21ste eeuw

Begin dit jaar opende de Amerikaanse keten Starbucks een koffiehuis in het Antwerpse Centraal Station. Op de openingsdag zond de VRT-popzender MNM de hele voormiddag uit vanuit de nieuwe Starbucks.Kwestie van de onafhankelijkheid van de openbare omroep te bewijzen. Maar die reclame-uitzending bewees vooral dat ze er bij de VRT geen benul van hebben hoe het er bij bedrijven als Starbucks aan toe gaat. De Duitse journalist Günter Wallraff kroop eens te meer in de huid van de hedendaagse loonslaaf, die nota bene door zijn of haar baas partner wordt genoemd, om ons het ware gelaat van het kapitalisme van de 21ste eeuw te tonen: een 'heerlijke nieuwe wereld'.

Lees meer

Over 'Het Land is moe' van Tony Judt

De ondraaglijke lichtheid van de politiek. Over Het land is moe: Verhandeling over onze ontevredenheid van Tony Jud. Weinig boeken grijpen je zo onmiddellijk naar de keel als Het land is moe van Tony Judt, weinig boeken geven op een dergelijke onmiskenbare manier al in de openingsparagraaf uiting aan een zin voor urgentie. Judt windt er geen doekjes om: ‘Er is iets fundamenteel mis met de manier waarop wij vandaag de dag leven. Dertig jaar lang hebben we de jacht op materieel eigenbelang als een deugd beschouwd […]. We weten wat dingen kosten, maar we hebben geen idee wat ze waard zijn.  

Lees meer

Wat er nodig is om een beweging op te bouwen.

Mark Rudd is in de VS een bekende oude politieke 'activist'. Hij was nauw betrokken bij het ontstaan van de anti-Vietnamoorlog-beweging, en later bij de oprichting van de radicale revolutionaire beweging Weathermen. Om arrestatie te ontkomen heeft hij jaren ondergronds geleefd. Terugblikkend heeft hij veel kritiek op de eigen praktijk, en wijze lessen voor de jonge garde. Hij schreef een stuk met advies over het opbouwen van een beweging.Sinds de zomer van 2003 heb ik het land doorkruist en gesproken op universiteiten, in theaters en boekhandels. Eerst sprak ik over de documentaire The Weather Underground en daarna vanaf maart 2009 over mijn boek: My Life with SDS and the Weathermen (William Morrow, 2009). Jongeren vertellen me dan vaak dat ‘Niets wat iemand doet, er werkelijk toe doet.’

Lees meer

Om het naakte bestaan – Met Marx uit de crisis?

Een boekje met voor menigeen eye-opende, verfrissende inzichten. Een must in een tijd waarvan Herman Wijffels zegt: Wij hebben niet genoeg aan een tijdperk van veranderingen. Nodig is een verandering van tijdperk.Het boek bestaat uit een onlangs in Utrecht gehouden Karl Marx-lezing, alsof het een vast terugkomend evenement zou zijn, aangevuld met bijlagen over ecologie, economie en oplossingen. Deze bijlagen bestaan uit aaneengeregen fragmenten van eerdere artikelen en recensies van de schrijver die zichzelf niet een echte Marxist vindt maar meer een raden-democraat.  

Lees meer

Recensie:: Kritiek, jaarboek voor socialistische discussie en analyse

Kritiek wil de linkse beweging van stof tot nadenken voorzien. Theorie, analyse en discussie staan daarbij centraal. In het ruim 200 bladzijden tellende jaarboek komen twee thema’s aan bod, te weten illegale migratie en stedelijke sociale strijd. Bijzonder actuele onderwerpen, die vanuit diverse invalshoeken worden besproken.

Lees meer

Recensie: De koe lacht niet meer. Korte verhalen over ontwikkelingshulp in Afrika.

Na in 2005 het vluchtschrift Requiem voor de Hulp uitgebracht te hebben, ligt er weer een nieuwe klaagzang van Ruyter in de boekenplanken. Het is een verzamelwerk, grotendeels bestaande uit artikelen die hij schreef tijdens en over zijn avonturen als ontwikkelingswerker in Afrika. Het boek komt er in het kort op neer, zoals een Indiaanse deskundige het volgens Ruyter ooit gezegd zou hebben: Jullie moet niet meer geven, maar minder nemen.

Lees meer

Ontvlambare woorden

De befaamde Nederlandse voetbalcoach Rinus 'De generaal' Michels merkte eens op over een speler dat die voetbalde "alsof hij het had geleerd uit een boekkie". En hij bedoelde dat niet positief. Met actievoeren zou wel eens iets vergelijkbaars aan de hand kunnen zijn. De laatste tijd verschijnen er steeds meer actiehandboeken (*). Het zijn goedbedoelde pogingen om kennis door te geven en te onderwijzen in de subversieve praktijk.

Lees meer

Recensie Chomsky: De Arrogantie aan de Macht

De wereldvermaarde taalwetenschapper en filosoof Noam Chomsky heeft weer eens een boek geschreven over het Amerikaanse machtsstreven en er komt geen journalist in Nederland op het idee om er een recensie over te schrijven. De man schrijft al veertig jaar degelijke politieke lectuur, en - hoe je ook tegenover zijn ideeën staat het is nog leesbaar ook.

Lees meer