Nieuws en achtergronden over globalisering, economie, politiek & actie

Vooruitgang Als Moderne Religie

De Franse filosoof Jacques Bouveresse, hoogleraar aan het Collège de France, houdt zich al jaren bezig met de verlakkerij die vooruitgang wordt genoemd. Hij is niet de enige in ons tijdperk en er zijn anderen geweest in voorafgaande tijdperken. Bouveresse beroept zich op een aantal van hen uit die voorbije tijd. Het betreft mensen uit de periodes van voor de kernindustrie, de informatiegolf en de biotechnologie (voorbeelden van zogeheten ‘vooruitgang’). Dat weerhield hen er niet van scherp door te hebben dat vooruitgang een op niets berustende mythe is, die een bepaalde klasse – vanwege het geloof in de vooruitgangsreligie – rijker maakt en de rest armer – zoals gewoonlijk met religie. 

Lees meer

Anarchisme In De Lage Landen

Het anarchisme is van alle tijden. Het is en blijft een stimulans voor de autonome vrije geest. Het anarchisme is geen vastomlijnd stelsel maar een libertair potentieel dat in haar verschillende vormen een groot aantal personen geïnspireerd heeft. Zo vind je ook bij voorlopers als Spinoza en Erasmus libertaire gedachten.

Lees meer

Klein lexicon van het managementjargon

Managers spreken over actie, Rutte heeft het over positief zijn, werkgeversvoorzitter De Boer over duurzaamheid, Dijsselbloem over een gezonde begroting, president-directeur Van Loon van Shell over creativiteit en Maxima over participatie. Om enkele termen op te halen die 'de andere kant' gisteren of eerder uitsprak. We horen een taal met vertrouwde, deels zelfs geliefde, woorden die zich tegen ons keert. Een ontvreemde taal die moeiteloos in de neoliberale bedrijfswereld is opgenomen.

Lees meer

Een levensloopdenker over complexiteit en contextualisering

‘De eeuw van onze kinderen’ is moeilijk classificeerbaar. Het is zeker geen literaire autobiografie, maar eerder een filosofisch-antropologisch werk van een geëngageerde intellectueel die teruggrijpt in de tijd om beter vooruit te kunnen zien. In de peinzende indianenblik van de levensloopdenker die Rik Pinxten is, wisselen niet alleen tele- en groothoeklens elkaar voortdurend af, maar zijn ook vele werelden, en zeker niet alleen de westerse, prominent aanwezig. Een tour de force wat mij betreft.

Lees meer

Bestaat de markteconomie wel?

Tijdens de mondialiseringsbeweging ongeveer tien jaar geleden verbaasden veel actievoerders zich over de kloof die gaapt tussen de werkelijkheid van de economie die zij zagen en het geïdealiseerde model van de neo-klassieke economen, die in het kader van het neo-liberalisme een model ontwikkelden waarin de marktwerking een glansrol speelde. Hoe minder overheid, en hoe meer marktwerking, hoe meer welvaart en een harmonisch evenwicht tussen vraag en aanbod in het verschiet liggen. Veel actievoerders waren wars van kant en klare ideologische en modelmatige verklaringen van de werkelijkheid. Ze wilden zelf denken en geen van bovenaf opgelegde modellen, een pluralistische sociale beweging, waarin plaats was voor verschillende theoretische stromingen en interpretaties, waarbij de hoofddoelstelling moest zijn de kloof tussen de rauwe kapitalistische werkelijkheid en de analytische modellen te overbruggen.

Lees meer

Utopie: Brug Tussen Heden En Toekomst

Op de achterzijde van het boek Utopie en kritisch denken, van de filosoof Martin Plattel, is te lezen dat de term ‘utopie’ erg in de mode is gekomen. Zijn boek dateert van 1970! Nu, bijna een halve eeuw later, is het doel van het nieuwe Duitse tijdschrift Utopie het reanimeren van de utopie…Om op te halen waarover het bij ‘utopisch denken’ allemaal kan gaan, eerst iets in algemene zin daarover. Dat ontleen ik onder meer aan Plattel. Daarna volgt aandacht voor het nieuwe tijdschrift. Wel alvast de omslag van dat tijdschrift.

Lees meer

Paul Mason: Na Kapitalisme

Linkse politieke partijen en sociale bewegingen, ook in Nederland, beraden zich op de te volgen strategie om de ernstige sociale en politieke effecten van de crisis van 2008 te keren. Een crisis die het resultaat is van de politiek van het neoliberalisme. Die politiek heeft een versterkend effect gehad op andere grote problemen die nog gedeeltelijk in het verschiet liggen, zoals de opwarming van de aarde, de urbanisatie, de uitputting van de grondstoffen, de grote sociale ontwrichtingen en de oorlogen die woeden. Paul Mason schetst op basis van een bijzondere politieke en economische analyse een perspectief voor een samenleving die kan ontstaan na het einde van het kapitalisme. Zijn analyse voorziet in het onvermijdelijke van een ineenstorting met de stelling: het aanpassingsvermogen van het kapitalisme als systeem nadert zijn houdbaarheidsdatum. Zie uitvoerige recensie boek Paul Mason hier: http://www.solidariteit.nl/extra/2015/na_kapitalisme.html  

Lees meer

De mythe van de markteconomie

Bij de opening van de TTIP-bijeenkomst van VNO-NCW-MKB-Nederland op 11 november zei VNO-voorzitter Hans de Boer onder andere: 'Vrijhandel leidt tot welvaartsverhoging. Vrijhandel leidt er toe dat de goederen daar geproduceerd worden waar dat het meest efficiënt kan en dat is in ieders voordeel. Dat is economische wetenschap, dat is harde wetenschap, dat weten we al sinds Adam Smith.'

Lees meer

“Het is toch waar” – Over bankers en crashes

Het boek van Joris Luijendijk (Uitgeverij Atlas Contact 2015) over de bankiers van de Londense City is zeer positief ontvangen. Terecht, het is een uitstekend voorbeeld van hoe een antropoloog een hem tot dan wildvreemde en primitieve bevolkingsgroep weet te onderzoeken, en daarvan helder verslag te doen.

Lees meer

Inherent Vice (Eigen Gebrek)

Inherent Vice is een vreemde en verontrustende film. Net als het boek van Thomas Pynchon, lijkt de film aanvankelijk de koers van een spannende sociale thriller te volgen. Maar na een tijdje raak je als lezer en kijker (ik heb het boek gelezen en de film nu twee keer gezien...) het spoor kwijt van wat een plot zou kunnen zijn. Dat is nu net de bedoeling van het boek, en filmmaker Paul Thomas Anderson heeft dat vakkundig gevolgd.

Lees meer

Business as Usual: De volgende ineenstorting van Wall Street

Jonathan Kirshner bespreekt de huidige crisis aan de hand van de volgende boeken: Simon Johnson and James Kwak, 13 Bankers: The Wall Street Takeover and the Next Financial Meltdown. Richard A. Posner, A Failure of Capitalism: The Crisis of ’08 and the Descent into Depression. Nouriel Roubini and Stephen Mihm, Crisis Economics: A Crash Course in the Future of Finance. Joseph E. Stiglitz, Freefall: America, Free Markets, and the Sinking of the World Economy. De economie stond op de rand van ineenstorting, maar bleef nog net overeind. Financiële reddingsoperaties, economische stimuleringsmaatregelen en adequate internationale samenwerking, voorkwamen wat zeer voor de hand lag: een nieuwe grote depressie.     Maar de gezamenlijke opluchting en de overmoedige uitspraken van Wall Street en Washington verhulden het feit dat we te weinig hebben gedaan om een nog ernstigere crisis in de toekomst te vermijden. We hebben het bloeden gestelpt, maar de onderliggende ziekte blijft in stand, namelijk een cultuur, ideologie en politieke economie van ongeremde financiën. Door om de feitelijke zaken heen te draaien wordt de toestand alleen maar slechter.

Lees meer

Over De Naaimachine van Heleen van Rooyen

Ja je leest het goed. Maar het gaat erom dat je de recensie van het boek leest, het boek zou minder de moeite waard kunnen zijn. Maar in de recensie lees je waarom Heleen van Rooyen de ambassadrice is van de 'planetaire kleinburgerij' en hoe deze bezig is de wereld over te nemen. Op de website de reactor.

Lees meer

Günter Wallraff ontmaskert kapitalisme van 21ste eeuw

Begin dit jaar opende de Amerikaanse keten Starbucks een koffiehuis in het Antwerpse Centraal Station. Op de openingsdag zond de VRT-popzender MNM de hele voormiddag uit vanuit de nieuwe Starbucks.Kwestie van de onafhankelijkheid van de openbare omroep te bewijzen. Maar die reclame-uitzending bewees vooral dat ze er bij de VRT geen benul van hebben hoe het er bij bedrijven als Starbucks aan toe gaat. De Duitse journalist Günter Wallraff kroop eens te meer in de huid van de hedendaagse loonslaaf, die nota bene door zijn of haar baas partner wordt genoemd, om ons het ware gelaat van het kapitalisme van de 21ste eeuw te tonen: een 'heerlijke nieuwe wereld'.

Lees meer

Over 'Het Land is moe' van Tony Judt

De ondraaglijke lichtheid van de politiek. Over Het land is moe: Verhandeling over onze ontevredenheid van Tony Jud. Weinig boeken grijpen je zo onmiddellijk naar de keel als Het land is moe van Tony Judt, weinig boeken geven op een dergelijke onmiskenbare manier al in de openingsparagraaf uiting aan een zin voor urgentie. Judt windt er geen doekjes om: ‘Er is iets fundamenteel mis met de manier waarop wij vandaag de dag leven. Dertig jaar lang hebben we de jacht op materieel eigenbelang als een deugd beschouwd […]. We weten wat dingen kosten, maar we hebben geen idee wat ze waard zijn.  

Lees meer