Nieuws en achtergronden over globalisering, economie, politiek & actie

Cornelius Castoriadis (1922-1997): Ecologie, Politiek en Anti-Kapitalisme

Een van de politiek filosofen en maatschappijcritici bij wie je altijd wel iets tegenkomt, dat tot denken dwingt, is Cornelius Castoriadis. Daarvoor hoef je het niet altijd met hem eens te zijn. Hij heeft een enigszins wonderlijke levensloop. In Turkije geboren, maar opgegroeid in Griekenland, waarna hij zich vestigde in Frankrijk. Hij vormde zich als marxist, tendens trotskisme. Daaraan ontgroeide hij en richtte samen met de Franse filosoof Claude Lefort het sociaal-politico en anti-totalitaire tijdschrift Socialisme of barbarij op (en een politieke groep onder dezelfde naam). In zijn verdere ontwikkeling naderde hij het anarchisme. Er zijn dan ook tot op deze dag anarchisten die hem weten te waarderen. En terecht.

Lees meer

Ter ere van Aziz Choudry

De teams van GRAIN en bilaterals.org zijn zeer bedroefd om het nieuws te delen dat we een groot kameraad en vriend, Aziz Choudry, hebben verloren. Hij overleed vrij plotseling in Johannesburg, Zuid-Afrika, op 26 mei 2021, slechts een maand voor zijn 55ste verjaardag.

Lees meer

Wobben voor idealisten

Op donderdag 10 juni 2021 presenteert mr. M. van Duijn, advocaat bij Utopie Advocaten, bijgestaan door Wob-jurist Hans van Drunen, de cursus ‘Wobben voor idealisten’. Deze cursus laat zien hoe ideële organisaties, activisten en andere wereldversleutelaars de Wet openbaarheid van bestuur kunnen gebruiken om hun campagnedoelen dichterbij te brengen.

Lees meer

Een vraagje over de werkelijkheid

Een lieve Facebook vriendin van me was nogal ontdaan over mijn kwartetspel-blog. Ze vroeg me in een PB: Zou het voor jou mogelijk zijn om te overwegen dat er niet één realiteit is? Daar had ze meteen de kernvraag te pakken. Mijn korte antwoord: er zijn talloos veel realiteiten, want ieder wezen met zelfbewustzijn creëert zijn eigen realiteit, maar er is maar één objectieve realiteit. Met objectieve werkelijkheid bedoel ik datgene om ons heen dat niet verandert ook als we er niet in geloven, de dingen die zijn zoals ze zijn onafhankelijk van hoe wij er over denken.

Lees meer

De artificiële intelligentie van de Europese Commissie

De Europese Commissie stelt zichzelf zes prioriteiten voor haar ambtsperiode 2019-2024; de eerste is de ‘Europese Green Deal’, de tweede de ‘digitalisering’, ‘Europa voorbereiden op het digitale tijdperk’ en haar ‘digitale soevereiniteit’ versterken. De Commissie ziet ook een duidelijk verband tussen de twee: “De EU wil er met haar digitale strategie voor zorgen dat mensen en bedrijven van deze transformatie profiteren, en dat zij haar doel van een klimaatneutraal Europa bereikt tegen 2050.”

Lees meer

Walter Benjamin: tachtig jaar na zijn dood. Tien stellingen over zijn bijdrage aan de Kritische Theorie

Walter Benjamin leefde jarenlang in ballingschap, hij stond bekend als een dissidente marxist en principiële antifascist. Hij stierf 80 jaar geleden in Port-Bou in september 1940 na een poging om uit het Frankrijk van Vichy naar Spanje te vluchten. Net als duizenden andere Duitse joodse en/of antifascistische vluchtelingen werd hij als ‘onderdaan van een vijandelijke natie’ in de zomer van 1939 aan het begin van de Tweede Wereldoorlog geïnterneerd.

Lees meer

Kim Stanley Robinson: Ministerie voor de Toekomst

Schience fiction schrijver Kim Stanley Robinson (KSR, van de Mars-trilogie, en vele anderen) heeft een nieuw boek uitgebracht dat meteen spraakmakend is. Het gaat over de klimaatramp en de maatschappij die deze in de nabije toekomst gaat produceren. Dat is geen erg optimistisch verhaal. Het gaat vervolgens ook over beleid/maatregelen om de ramp weer te boven te komen.

Lees meer

Een dollar per dag

Bespreking van het boek van Abhijit V. Banerjee en Esther Duflo: Een dollar per dag – Hoe economie de wereld kan redden.

Lees meer

Een land van kleine buffers. Dirk haalt de bezem door het Nederlandse, financieel kapitalisme

Het boek ‘Een Land van Kleine Buffers’ van Dirk Bezemer (*1) is het misschien wel belangrijkste boek dat dit jaar over de economie in Nederland is verschenen. De financialisering van de Nederlandse economie en haar negatieve gevolgen worden er integraal in geanalyseerd. Henry van Maasakker bespreekt het boek dan ook uitgebreid, in vier etappes. In drie artikelen wordt de inhoud van het boek beschreven. In een afsluitend vierde deel zal commentaar en kritiek gegeven worden. Maar nu eerst deel 1.

Lees meer

Een herinnering aan David Graeber

Serie accumulatie en groei - deel 5. Op 2 september 2020 overleed David Graeber. Een zwaar verlies voor de kritische, linkse beweging op zoek naar alternatieven voor het kapitalisme. David was een antropoloog en filosoof op zoek naar meer menselijkheid. Hij presenteerde zich als anarchist. Dat was meer een uitdrukking van zijn niet aflatende kritische houding dan dat het anarchisme echt richting gaf aan zijn denken. In dit vijfde deel van deze serie over 'accumulatie en groei' alle reden voor de al aangekondigde bijdrage van David aan de problematische, niet aflatende groei van het politieke economische systeem van het kapitalisme.

Lees meer

Twee standpunten over de financiering van de coronacrisis

U vindt hieronder twee verschillende gemeenschappelijke verklaringen van (vooral) economen en academici naar aanleiding van de rol van de Europese Unie in de bestrijding van het coronavirus. Het ene is een stellingname (2 april 2020) van een vierhonderdtal progressieve economen en andere academici, gelanceerd door de EuroMemo Group  (European Economists for an Alternative Economic Policy in Europe).

Lees meer

Covid 19 en de circuits van het kapitaal

Een virus als ernstige waarschuwing. COVID-19, de ziekte veroorzaakt door coronavirus SARS-CoV-2, het tweede ernstige en acute 'ademhalingssyndroom virus' sinds 2002, is officieel een pandemie. Eind maart zijn hele steden, regio's en landen op slot gegaan. In quarantaine. De uitbraak van corona is het duidelijkst waar te nemen in de overvolle ziekenhuizen.

Lees meer

Boekbespreking: Werner Rügemer, De kapitalisten van de 21e eeuw

Het nieuwe kapitalisme dat sinds 1980 in opmars is en na de bankencrisis van  2007 domineert wordt vooral gedirigeerd door Amerikaanse kapitaalgroepen als BlackRock, Vanguard, State Street, Fidelity (FMR), enz. die tientallen biljoenen dollar beheren. BlackRock&Co (*1) duiken overal in ondernemingen op en beheren dikwijls samen 70 tot 80 % van de aandelen. Ze zijn verstrengeld in een vaak onzichtbare kluwen van belangen, oefenen overal invloed uit en vormen een hiërarchisch netwerk met BlackRock&Co aan de top.

Lees meer

De Heks – Vrouwen, Lichaam En Primitieve Accumulatie

Silvia Federici onderzocht vanuit het perspectief van de vrouwengeschiedenis, heksen, vrouwen, lichaam en de primitieve accumulatie. Daarover schreef zij het boek getiteld Caliban en de heks. Het heeft als hoofdtonen (a) de inbreng van vrouwen in het sociaaleconomisch conflict en (b) de overgang van feodalisme naar kapitalisme. Ze duikt daarvoor in de tijd van de transformatie in de arbeids- en genderverhoudingen, waarin miljoenen slaven de basis legden voor het moderne kapitalisme, terwijl vrouwen stelselmatig bij duizenden in naam van de heksenjacht tot slaaf werden gemaakt en uitgeroeid. Het laat zien hoe ‘in de kapitalistische samenleving het lichaam was voor vrouwen wat de fabriek was voor arbeiders: de oorspronkelijke grond voor hun uitbuiting en hun verzet. Het vrouwelijk lichaam werd onteigend door staat en mannen en het werd gedwongen om te functioneren als een middel tot reproductie en accumulatie van arbeid’.

Lees meer

Corona-crisis

corona crisis covid19 nederland