Nieuws en achtergronden over globalisering, economie, politiek & actie

Modelbeoefenaar: Ter herinnering aan Barbara Ehrenreich

Toen ik meer dan dertig jaar geleden mijn toevallige carrière in de journalistiek begon, als stagiaire bij tijdschrift Mother Jones, was een van mijn eerste opdrachten het op feiten controleren van een column van Barbara Ehrenreich. Ik kan me het onderwerp nog herinneren: een karakteristieke bijtende en geestige takedown van het dwaze begrip "omgekeerd seksisme" en enkele van zijn kenmerkende wendingen. (Een terloopse verwijzing naar mannen als de categorie mensen die verantwoordelijk is voor haar dat uit hun oren groeit, maakt me nog steeds aan het lachen als ik deze onzalige waarheid moet overdenken).

Lees meer

Howard Zinn, een sympathieke bemoeial

(...) Een groepje gelijkgestemde vrienden dat te laat was om zich bij een demonstratie richting het Pentagon aan te sluiten, besloot toen maar op eigen houtje het verkeer op een kruispunt lam te leggen, nog onkundig van de massaal opgetrommelde politietroepen in de stad. Het groepje bestond uit een historicus, een docente aan de universiteit van Michigan, een Harvard- professor, taalkundige en filosoof Noam Chomsky, voormalig defensiemedewerker Daniel Ellsberg en historicus en activist Howard Zinn. (...)

Lees meer

We waren gewaarschuwd; hielp het?

In maart is het 50 jaar geleden dat het rapport ‘Limits to Growth’ verscheen, dat diezelfde maand ook hier uitkwam als ‘Grenzen aan de Groei’. Het is een goede aanleiding voor een terugblik en om de balans op te maken. Journalist Jaap Tielbeke doet dat in het boekje ‘We waren gewaarschuwd’, dat gelijktijdig bijna onverkort ook als lang artikel in De Groene verscheen. Langs vier jaartallen (1972, 1992, 2002 en 2022) laat Tielbeke zien hoe het rapport tot stand kwam en ontvangen werd, en hoe er in de decennia daarna over werd gepraat, meer dan dat ernaar gehandeld werd.

Lees meer

Gevolgen opwarming aarde sneller en ernstiger dan verwacht, zegt IPCC

In het rapport van werkgroep II van het IPCC over de effecten van klimaatverandering en aanpassing wordt luid alarm geslagen: de ramp is ernstiger dan de modellen voorspellen, de gevolgen doen zich sneller voor en alle risico's nemen toe. De armen, inheemse volkeren, vrouwen, kinderen en bejaarden lopen steeds meer gevaar, vooral in het Zuiden van de wereld. Het beleid dat wordt gevoerd om de schade te beperken is ontoereikend, druist in tegen duurzaamheid en vergroot de sociale ongelijkheid. De auteurs pleiten voor een inclusieve aanpak om de samenleving op alle niveaus om te vormen.

Lees meer

Recensie Graeber/Wengrow – The dawn of everything; A new history of humanity

David Graeber is zonder meer te zien als één van de meest interessante en belangrijkste wetenschappers van deze eeuw aan radicaal-linkse kant. Het belang van zijn academische werk kan moeilijk worden onderschat en sommigen zien in hem misschien wel de nieuwe Noam Chomsky, de spirituele leider van libertair socialistisch links die inmiddels al flink op leeftijd raakt. Maar waar Chomsky als dikke negentiger nog steeds op de voorgrond treedt, is Graeber op 2 september 2020 al op 59 jarige leeftijd gestorven in een ziekenhuis in Venetië aan de gevolgen van een alvleesklier ziekte. Het doet vergeefs smachten naar wat er nog meer in het vat zou hebben gezeten als deze man ook een respectabele leeftijd zou hebben mogen bereiken.

Lees meer

De beste boeken over anarchisme (volgens Ruth Kinna)

‘Five Books’ vraagt deskundigen om de vijf beste boeken te beschrijven over een bepaald historisch of actueel onderwerp, en ondervraagt die persoon daarover vervolgens. Over Anarchisme werd Ruth Kinna gevraagd, de Britse politicologe die recent The Governemente of No One schreef, over de geschiedenis van het anarchisme wereldwijd. Zij komt met vijf verrassende suggesties.

Lees meer

Over Stapeling Van Dominantie En Intersectionaliteit

Intersectionaliteit. De term wijst erop dat de positie van iemand in de maatschappij bepaald wordt door verschillende machtsrelaties die kruislings door elkaar lopen. Aldus bevindt die persoon zich op het kruispunt van bijvoorbeeld klasse, ras en sekse. Zonder enige twijfel betreft het een niet egalitaire maatschappij, zoals de bestaand. Maatschappelijke ongelijkheid doet zich dan ook voor langs verschillende assen, zo drukt men dan met intersectionaliteit uit.

Lees meer

Cornelius Castoriadis (1922-1997): Ecologie, Politiek en Anti-Kapitalisme

Een van de politiek filosofen en maatschappijcritici bij wie je altijd wel iets tegenkomt, dat tot denken dwingt, is Cornelius Castoriadis. Daarvoor hoef je het niet altijd met hem eens te zijn. Hij heeft een enigszins wonderlijke levensloop. In Turkije geboren, maar opgegroeid in Griekenland, waarna hij zich vestigde in Frankrijk. Hij vormde zich als marxist, tendens trotskisme. Daaraan ontgroeide hij en richtte samen met de Franse filosoof Claude Lefort het sociaal-politico en anti-totalitaire tijdschrift Socialisme of barbarij op (en een politieke groep onder dezelfde naam). In zijn verdere ontwikkeling naderde hij het anarchisme. Er zijn dan ook tot op deze dag anarchisten die hem weten te waarderen. En terecht.

Lees meer

Ter ere van Aziz Choudry

De teams van GRAIN en bilaterals.org zijn zeer bedroefd om het nieuws te delen dat we een groot kameraad en vriend, Aziz Choudry, hebben verloren. Hij overleed vrij plotseling in Johannesburg, Zuid-Afrika, op 26 mei 2021, slechts een maand voor zijn 55ste verjaardag.

Lees meer

Wobben voor idealisten

Op donderdag 10 juni 2021 presenteert mr. M. van Duijn, advocaat bij Utopie Advocaten, bijgestaan door Wob-jurist Hans van Drunen, de cursus ‘Wobben voor idealisten’. Deze cursus laat zien hoe ideële organisaties, activisten en andere wereldversleutelaars de Wet openbaarheid van bestuur kunnen gebruiken om hun campagnedoelen dichterbij te brengen.

Lees meer

Een vraagje over de werkelijkheid

Een lieve Facebook vriendin van me was nogal ontdaan over mijn kwartetspel-blog. Ze vroeg me in een PB: Zou het voor jou mogelijk zijn om te overwegen dat er niet één realiteit is? Daar had ze meteen de kernvraag te pakken. Mijn korte antwoord: er zijn talloos veel realiteiten, want ieder wezen met zelfbewustzijn creëert zijn eigen realiteit, maar er is maar één objectieve realiteit. Met objectieve werkelijkheid bedoel ik datgene om ons heen dat niet verandert ook als we er niet in geloven, de dingen die zijn zoals ze zijn onafhankelijk van hoe wij er over denken.

Lees meer

De artificiële intelligentie van de Europese Commissie

De Europese Commissie stelt zichzelf zes prioriteiten voor haar ambtsperiode 2019-2024; de eerste is de ‘Europese Green Deal’, de tweede de ‘digitalisering’, ‘Europa voorbereiden op het digitale tijdperk’ en haar ‘digitale soevereiniteit’ versterken. De Commissie ziet ook een duidelijk verband tussen de twee: “De EU wil er met haar digitale strategie voor zorgen dat mensen en bedrijven van deze transformatie profiteren, en dat zij haar doel van een klimaatneutraal Europa bereikt tegen 2050.”

Lees meer

Walter Benjamin: tachtig jaar na zijn dood. Tien stellingen over zijn bijdrage aan de Kritische Theorie

Walter Benjamin leefde jarenlang in ballingschap, hij stond bekend als een dissidente marxist en principiële antifascist. Hij stierf 80 jaar geleden in Port-Bou in september 1940 na een poging om uit het Frankrijk van Vichy naar Spanje te vluchten. Net als duizenden andere Duitse joodse en/of antifascistische vluchtelingen werd hij als ‘onderdaan van een vijandelijke natie’ in de zomer van 1939 aan het begin van de Tweede Wereldoorlog geïnterneerd.

Lees meer

Kim Stanley Robinson: Ministerie voor de Toekomst

Schience fiction schrijver Kim Stanley Robinson (KSR, van de Mars-trilogie, en vele anderen) heeft een nieuw boek uitgebracht dat meteen spraakmakend is. Het gaat over de klimaatramp en de maatschappij die deze in de nabije toekomst gaat produceren. Dat is geen erg optimistisch verhaal. Het gaat vervolgens ook over beleid/maatregelen om de ramp weer te boven te komen.

Lees meer

Een dollar per dag

Bespreking van het boek van Abhijit V. Banerjee en Esther Duflo: Een dollar per dag – Hoe economie de wereld kan redden.

Lees meer

Een land van kleine buffers. Dirk haalt de bezem door het Nederlandse, financieel kapitalisme

Het boek ‘Een Land van Kleine Buffers’ van Dirk Bezemer (*1) is het misschien wel belangrijkste boek dat dit jaar over de economie in Nederland is verschenen. De financialisering van de Nederlandse economie en haar negatieve gevolgen worden er integraal in geanalyseerd. Henry van Maasakker bespreekt het boek dan ook uitgebreid, in vier etappes. In drie artikelen wordt de inhoud van het boek beschreven. In een afsluitend vierde deel zal commentaar en kritiek gegeven worden. Maar nu eerst deel 1.

Lees meer

Een herinnering aan David Graeber

Serie accumulatie en groei - deel 5. Op 2 september 2020 overleed David Graeber. Een zwaar verlies voor de kritische, linkse beweging op zoek naar alternatieven voor het kapitalisme. David was een antropoloog en filosoof op zoek naar meer menselijkheid. Hij presenteerde zich als anarchist. Dat was meer een uitdrukking van zijn niet aflatende kritische houding dan dat het anarchisme echt richting gaf aan zijn denken. In dit vijfde deel van deze serie over 'accumulatie en groei' alle reden voor de al aangekondigde bijdrage van David aan de problematische, niet aflatende groei van het politieke economische systeem van het kapitalisme.

Lees meer