Nieuws en achtergronden over globalisering, economie, politiek & actie

Wie zal profiteren van het Europees herstelplan?

Nadat de Duitse kanselier Angela Merkel en de Franse president Emmanuel Macron een gemeenschappelijk voorstel hadden gedaan om een Herstelfonds van de Europese Unie (EU) ten bedragen van 500 miljard euro te creëren, stelde de Europese Commissie een pakket van 750 miljard euro voor onder de naam Next Generation EU. Voor een zeer informatieve mainstream evaluatie verwijzen we naar de Brusselse think tank Bruegel en een verdere uitwerking. Wat mij betreft zou ik alleen akkoord gaan met hun laatste uitspraak: “Zoals het Chinees spreekwoord zegt, leidt een slecht begin naar een slecht einde.”

Lees meer

De ‘solidariteit’ van de vrekkige vier

In de Financial Times van gisteren verdedigen de eerste ministers van Denemarken (Mette Frederiksen), Nederland (Mark Rutte) en Zweden (Stefan Lofven) en de Oostenrijkse kanselier (Sebastian Kurz) het ondertussen bekende standpunt van de ‘frugal four’ (letterlijk: het spaarzame viertal, maar vaak ook minder vleiend aangeduid als de ‘vrekkige vier’).

Lees meer

Manifest: Voor een Covid-19 noodbelasting

Een collectief van tientallen linkse persoonlijkheden uit Europese politieke, syndicale, academische en bewegingskringen publiceren een standpunt over de financiering van de coronacrisis en de maatschappelijke perspectieven voor de post-coronatijd. Het standpunt verscheen  op 11 juni onder andere in Le Soir, en in een Spaanse versie op ctxt.es. Nederlandse vertaling door Ander Europa

Lees meer

MO*: Waar is (kritisch) Europa?

Onder de titel “Waar is Europa? Hier is Europa!” publiceert Pieter Stockmans in MO* van 25 mei een beschouwing over het “moment van de waarheid” waarop de Europese Unie zich bevindt. Het vormt een onderdeel van het dossier #Beternacorona, en de teneur van het artikel is inderdaad dat Europa moet vooruitgaan of “de Unie kan tot stilstand komen”.

Lees meer

Wat gebeurt zoal met Europees onderzoeksgeld?

De bekende onderzoeks- en campagnegroep Corporate Europe Observatory (CEO) en Global Health Advocates, een internationale ngo die ijvert voor ontwikkeling en tegen armoede, brengen twee grondige studies uit over de manier waarop Europees publiek onderzoeksgeld veel meer de private winsten van ondernemingen dan het publiek welzijn bevordert.

Lees meer

De plannen van DiEM25 bieden geen oplossing

De Europese Unie (EU) en haar instellingen, waaronder de Europese Centrale Bank (ECB)versterken, de openbare schuld zoveel mogelijk verhogen om de privésector te redden, geen vragen stellen bij de legitimiteit van de openbare schuld, 2000 euro storten op de bankrekening van elke Europese burger, of die nu rijk is of straatarm, betreuren dat de EU haar concurrentiekracht tegenover China en de Verenigde Staten ziet verminderen op het vlak van de technologieën van de toekomst, dat zijn vaststellingen en voorstellen die moeten komen van een neoliberale partij, zult u zeggen. Nee, het gaat over DiEM25. (onderaan een kritische reactie)

Lees meer

Europees fonds voor het herstel … van de neoliberale orde

Op maandag 18 mei stelden de Duitse kanselier Merkel en de Franse president Macron een ‘herstelplan’ voor om de Europese economie uit het coronadal te halen. Alleen al de timing van hun persconferentie zegt iets over de functionering van de ‘Unie’. Op 23 april hadden de Europese staats-en regeringsleiders op hun videoconferentie de opdracht gegeven aan de Europese Commissie om een dergelijk plan uit te werken, en dit zou op 27 mei bekendgemaakt worden. Merkel en Macron zijn de Commissie dus te vlug af, of zo lijkt het toch, want natuurlijk is hier een uitgebreid driebandenspel tussen Berlijn, Parijs en Brussel aan voorafgegaan.

Lees meer

Nu ook linkse voorstellen voor een Europees herstelplan

Als men de respons van de Europese Unie op de coronacrisis in twee lijnen wil samenvatten is het: grote bedrijven krijgen zeer goedkope leningen van de Europese Centrale Bank (ECB), de lidstaten van hun kant moeten het doen met hun eigen begroting en leningen, en desnoods de begrotingstekorten en staatsschuld laten oplopen. Dat het ook anders zou kunnen werd aangetoond in Europees relanceplan in quarantaine. Door middel van eeuwigdurende obligaties of ‘consols’, opgekocht door de ECB, is financiering van de lidstaten mogelijk, zonder dat hun schulden vergroten.

Lees meer

De zanderige ondergrond van de Europese rechtsorde

12 mei 2020 – Het Duits Grondwettelijk Hof (het Bundesverfassungsgericht in Karlsruhe) deed op 5 mei een uitspraak die nogal wat stof doet opwaaien, al is dat beperkt tot een eerder kleine kring van diplomaten, grondwetspecialisten, eurocraten en toppolitici. De zaak draait rond een klacht van een aantal Duitsers in verband met het beleid van de Europese Centrale Bank (ECB) in de voorbije jaren. De ECB kocht sinds 2015 aanzienlijke hoeveelheden staatsobligaties 1 van de eurolanden op, het zogenoemd  Public Sector Purchase Programme (PSPP).

Lees meer

Het fake news van de Europese Commissie over coronahulp aan de lidstaten

De Europese Unie vreesde dat de Europese verkiezingen van 2019 bedreigd konden worden door moedwillige informatievervalsing door ‘vreemde mogendheden’, waaronder men doorgaans het Rusland van Poetin verstaat. Er werden initiatieven genomen om de verspreiding van fake news en disinformation tegen te gaan, o.a. door het opvolgen van de berichtgeving op de sociale media. “Desinformatie is verifieerbaar valse of misleidende informatie die gecreëerd, gepresenteerd en verspreid wordt omwille van economisch voordeel of om opzettelijk de publieke opinie te misleiden”, schrijft de Commissie.

Lees meer

De vlam in de pijp … of uit de pan?

Het bericht “Met de vlam in de pijp”  wees op een interessante reportage door Euronews over het leven van Oost-Europese truckers. Deze reportage is ook aan de Bulgaarse europarlementariër Petar Vitanov niet onopgemerkt voorbijgegaan.

Lees meer

De coronacrisis van de euro

Aanstaande donderdag 23 april is er een videoconferentie van de EU-leiders om opnieuw te bespreken wat te doen met de coronapandemie en de daaruit voortvloeiende lockdown van de productie over het hele grondgebied. In het bijzonder is er de omstreden vraag hoe hulp te bieden aan EU-lidstaten als Italië en Spanje die het hardst door de pandemie zijn getroffen.

Lees meer

Europees relanceplan in quarantaine

Ik ben Multatuli niet, en durf mijn lezers niet te waarschuwen dat mijn verhaal eentonig is. Verhalen over de EU hebben al geen te beste naam, en als je een nieuw bericht als eentonig aankondigt kun je het beter niet schrijven. Maar feiten zijn feiten: opnieuw heeft de top van de EU-leiders van 23 april over het economisch herstel in Europa besloten dat er nog niks besloten is.

Lees meer

(Nog) Geen Marshall Plan voor Europa

De Nederlandse regering speelt al weken lang hard ‘meneer nee’ bij de besprekingen over het EU-beleid om de economische effecten van de coronacrisis op te vangen. Afgelopen avond is er weer een video-conferentie tussen de hoofden van de lidstaten op gestrand. Nu wordt er gemikt op een ‘top’ op 6 mei, over een Marshall Plan voor de EU. Sommigen voorspellen dat dit wel eens het einde van de EU zou kunnen betekenen.

Lees meer

De weg uit de crisis … volgens commissaris Timmermans

Gisteren verscheen er in verschillende Europese media (NRC, Der Spiegel, L’Echo, La Stampa, Wyborcza…) een opiniestuk ondertekend door Frans Timmermans en Bertrand Piccard. Timmermans (Nederland, PvdA) is vice-voorzitter van de Europese Commissie en rechterhand van voorzitter von der Leyen; Piccard is een mediagenieke Zwitserse psychiater, ballonvaarder (zoals zijn bekende grootvader Auguste) en promotor van het Solar Impulse project dat de eerste wereldreis met een vliegtuigje op zonne-energie realiseerde.

Lees meer

Twee standpunten over de financiering van de coronacrisis

U vindt hieronder twee verschillende gemeenschappelijke verklaringen van (vooral) economen en academici naar aanleiding van de rol van de Europese Unie in de bestrijding van het coronavirus. Het ene is een stellingname (2 april 2020) van een vierhonderdtal progressieve economen en andere academici, gelanceerd door de EuroMemo Group  (European Economists for an Alternative Economic Policy in Europe).

Lees meer

Coronacrisis: geen terugkeer naar de ‘normaliteit’ van het kapitalisme

De corona-epidemie is niet alleen een humanitaire catastrofe, maar de grootste verstoring van het kapitalisme sinds de wereldcrisis van 1929 en haar gevolgen. Terwijl de mensen in het Zuiden reeds lang af te rekenen hebben met chaos, het verlies van de controle en een uitzonderingstoestand worden nu ook mensen in de rijke landen getroffen. Bij het uitbreken van de epidemie in China reageerde het Westen nog met zelfgenoegzaamheid en onwetendheid, maar het wordt nu zelf geconfronteerd met een buitengewone kwetsbaarheid en zelfs onmacht.

Lees meer

Eurogroep: 14 dagen broeden op een bedorven ei

De eerste gevallen van coronabesmetting doken in Europa op eind januari (Frankrijk 24 januari, Duitsland 28 januari…). Op 9 april bereikten Europese leiders van de ‘Eurogroep’ een akkoord over het toekennen van leningen aan landen die dit willen. Tweeëneenhalve maand is een eeuwigheid wanneer het op het bestrijden van een epidemie gaat; toch kreeg de mislukking van de  Europese top van 26 maart pas op 7 april een verlengstuk met een bijeenkomst van de ministers van financiën van de eurozone (Eurogroep).

Lees meer